วิดีโอนี้เป็นการจำลองเหตุการณ์ภูเขาไฟระเบิด ไม่ใช่วิดีโอที่ถ่ายในตองกา

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2565 ขอสงวนลิขสิทธิ์

คลิปวิดีโอซึ่งยอดรับชมรับหมื่นๆ ครั้งในสื่อสังคมออนไลน์ ได้ถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ภูเขาไประเบิดในตองกา ที่ส่งผลให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิในเดือนมกราคม 2565 คำกล่าวอ้างนี้เป็นเท็จ คลิปดังกล่าวเป็นวิดีโอจำลองเหตุการณ์ภูเขาไฟระเบิด

คลิปวิดีโอนี้ถูกโพสต์ลงเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2565

คลิปวิดีโอความยาว 2 นาที 18 วินาที แสดงการปะทุใต้น้ำของภูเขาไฟ โดยมีกลุ่มควันพุ่งสูงขึ้นไปบนท้องฟ้า

คำบรรยายโพสต์เขียนว่า “คลิปภูเขาไฟระเบิดที่ตองกา ก่อนเกิดสึนามิ”

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2565 การปะทุใต้ทะเลของภูเขาไฟบนเกาะ Hunga Tonga-Hunga Ha'apai ในตองกา ส่งผลให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่มแนวชายฝั่งในมหาสมุทรแปซิฟิก ตั้งแต่ประเทศญี่ปุ่นไปจนถึงสหรัฐอเมริกา AFP รายงาน

คลิปวิดีโอเดียวกันได้ถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างคล้ายๆ กัน ทางเฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ ติ๊กตอก และเวยป๋อ

อย่างไรก็ตาม วิดีโอนี้ถูกแชร์ในบริบทที่เป็นเท็จ

การค้นหาภาพย้อนหลังและการค้นหาด้วยคำสำคัญด้วยกูเกิล พบคลิปวิดีโอที่มีความยาวกว่า ถูกเผยแพร่ที่นี่เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2562

คลิปวิดีโอต้นฉบับดังกล่าว ถูกโพสต์ลงในยูทูปโดยช่องทางการของ พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์สงครามโอ๊คแลนด์ ในประเทศนิวซีแลนด์

วิดีโอดังกล่าวมีชื่อที่แปลเป็นภาษาไทยว่า “พิพิธภัณฑ์โอ๊คแลนด์จำลองเหตุการณ์ภูเขาไฟระเบิด พิพิธภัณฑ์โอ๊คแลนด์”

คำบรรยายเขียนระบุว่าวิดีโอดังกล่าวเป็น “การจำลองแผ่นดินไหวที่เกิดจากเหตุการณ์ภูเขาไฟระเบิด เพื่อการศึกษา”

ด้านล่างคือการเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างวิดีโอในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และวิดีโอที่ถูกเผยแพร่โดยพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์สงครามโอ๊คแลนด์ (ขวา):

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างวิดีโอในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และวิดีโอที่ถูกเผยแพร่โดยพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์สงครามโอ๊คแลนด์ (ขวา)

Brandspank หน่วยงานด้านการสื่อสารในประเทศนิวซีแลนด์ ยังได้เผยแพร่วิดีโอเดียวกันที่นี่ ทาง Vimeo ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มแชร์วิดีโอ เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2554

ชื่อของวิดีโอแปลเป็นภาษาไทยว่า “พิพิธภัณฑ์โอ๊คแลนด์จำลองเหตุการณ์ภูเขาไฟระเบิด”

คำบรรยายบางส่วนเขียนว่า “ลำดับภาพนี้ถูกออกแบบมาเพื่อจำลองเหตุการณ์ที่เห็นได้จากหน้าต่างในห้องเลานจ์ โอ๊คแลนด์ที่ถูกสร้างขึ้นโดยเฉพาะ”

“วิดีโอดังกล่าวยังได้ใช้เทคโนโลยี 3 มิติระดับสูงและเอฟเฟกต์อนุภาคที่นำมาประกอบกับภูมิทัศน์เพื่อสร้างภาพเหตุการณ์ภัยพิบัติที่สมจริง”

ก่อนหน้านี้ AFP ได้ตรวจสอบคลิปวิดีโอเดียวกันในเดือนธันวาคม 2562 หลังคลิปวิดีโอดังกล่าวถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างเท็จว่าเป็นวิดีโอภูเขาไฟระเบิดบนเกาะไวท์ของประเทศนิวซีแลนด์

สึนามิตองกา