โพสต์เท็จแชร์ภาพที่สร้างด้วยเอไอ โดยอ้างว่าเป็นภาพการจับกุมประธานาธิบดีเวเนซุเอลา

หลังกองกำลังสหรัฐฯ จับกุมนิโกลัส มาดูโร ประธานาธิบดีเวเนซุเอลา ในกรุงการากัสเมื่อวันที่ 3 มกราคม 2569 ได้เกิดกระแสข้อมูลเท็จในสื่อสังคมออนไลน์ที่นำภาพและวิดีโอต่าง ๆ มาเผยแพร่ในบริบทที่เป็นเท็จ หนึ่งในนั้นคือภาพ ๆ หนึ่งที่ถูกอ้างว่าเป็นภาพมาดูโรกำลังถูกเจ้าหน้าที่ทหารควบคุมตัว แต่ AFP พบว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) และผู้ใช้งานสื่อสังคมออนไลน์รายหนึ่งยืนยันกับ AFP ว่าเขาเป็นผู้สร้างภาพดังกล่าวขึ้น

"รวบ 'นิโคลัส มาดูโร' ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐโบลีวาร์เเห่งเวเนซุเอลา ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับเครือข่ายค้ายาเสพติด ถูกหน่วยรบพิเศษกองทัพสหรัฐ และเจ้าหน้าที่จากสำนักงานปราบปรามยาเสพติด (DEA) ควบคุมตัวลงจากเครื่องบิน" คำบรรยายในโพสต์เฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 3 มกราคม 2569 ระบุ

ภาพในโพสต์ดังกล่าวแสดงให้เห็นมาดูโรถูกควบคุมตัวโดยเจ้าหน้าที่ทหารในช่วงเวลากลางคืน โดยมีอากาศยานลำหนึ่งปรากฏอยู่ในฉากหลัง 

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่แชร์คำกล่าวอ้างเท็จ โดย AFP เพิ่มกากบาทสีแดง

โพสต์เหล่านี้ถูกเผยแพร่หลังเครื่องบินรบสหรัฐฯ ได้ถล่มระบบป้องกันทางอากาศของเวเนซุเอลาในช่วงเช้ามืดของวันที่ 3 มกราคม ก่อนหน่วยรบพิเศษของสหรัฐฯ จะเข้าควบคุมตัวนิโกลัส มาดูโร ผู้นำของเวเนซุเอลา (ลิงก์บันทึก

มาดูโรและซิเลีย ฟลอเรซ ภรรยาของเขาถูกควบคุมตัวและถูกส่งตัวไปยังนครนิวยอร์ก โดยทั้งคู่ถูกตั้งข้อหาค้าอาวุธและยาเสพติด (ลิงก์บันทึกแต่ทั้งคู่ปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา

โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ระบุว่าสหรัฐฯ จะ "บริหาร" เวเนซุเอลาชั่วคราวจนกว่าจะมีการเปลี่ยนผ่านอำนาจไปยังรัฐบาลชุดใหม่ (ลิงก์บันทึก)

ภาพเดียวกันนี้ยังปรากฏในโพสต์ภาษาไทย และโพสต์ภาษาอื่น เช่น ภาษาอังกฤษ  กรีก และ ฮินดี

อย่างไรก็ตาม AFP พบว่านี่เป็นภาพที่สร้างด้วยเอไอ ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง

ภาพเอไอ

AFP พบความผิดปกติในองค์ประกอบภาพที่ทำให้สามารถระบุได้ว่าเป็นภาพที่สร้างด้วยเอไอ เช่น เสื้อเกราะของทหารนายหนึ่งในภาพมีอักษรย่อ "DEA" ของสำนักงานปราบปรามยาเสพติดของสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม สื่อที่เชื่อถือได้หลายแห่งรายงานว่าปฏิบัติการจับกุมมาดูโรนั้นดำเนินการโดยหน่วยเดลตาฟอรซ์ ซึ่งเป็นหน่วยปฏิบัติการพิเศษระดับสูงของกองทัพสหรัฐฯ (ลิงก์บันทึก)

เครื่องมือตรวจสอบเนื้อหาที่สร้างจากเอไอของกูเกิลชื่อซินธ์ไอดี (SynthID) แสดงผลลัพธ์ในระดับ "ความมั่นใจสูง" ว่า ภาพดังกล่าวถูกสร้างด้วยเครื่องมือเอไอของกูเกิล (ลิงก์บันทึก)

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของเครื่องมือซินธ์ไอดีที่แสดงผลลัพธ์ในระดับ “ความมั่นใจสูง” ว่าภาพถูกสร้างด้วยเครื่องมือเอไอของกูเกิล

ผู้ที่สร้างภาพเอไอ

AFP พบว่าเวอร์ชันแรกสุดของภาพเอไอนี้ถูกเผยแพร่โดยบัญชี X ของผู้ใช้งานชื่อเอียน เวเบอร์ (Ian Weber) ที่อาศัยอยู่ในประเทศสเปน เวเบอร์ได้ระบุในโปรไฟล์บัญชีว่าตนเป็น "ผู้หลงใหลในศิลปะวิดีโอเอไอ" (ลิงก์บันทึก)

เวเบอร์แชร์ภาพดังกล่าวเพียง 20 นาทีหลังจากทรัปม์ประกาศปฏิบัติการจับกุมมาดูโรบนแพลตฟอร์ม Truth Social (ลิงก์บันทึก)

ต่อมาในวันที่ 5 มกราคม เวเบอร์ได้เขียนลงในโพสต์ X ว่าเขาเป็นผู้สร้างภาพดังกล่าวด้วยเอไอ (ลิงก์บันทึก)

โพสต์ภาษาสเปนดังกล่าวแปลเป็นภาษาไทยว่า "ภาพนี้ที่ผมสร้างด้วยเอไอได้กลายเป็นไวรัลไปทั่วโลก มีคนจากสหรัฐฯ ติดต่อมาถามว่าผมสร้างภาพนี้ได้อย่างไร ถ้าคุณสนใจพูดคุยเกี่ยวกับเรื่องนี้ ผมสามารถบอกรายละเอียดให้กับคุณได้!"

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์ X ของเอียน เวเบอร์เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2569

เวเบอร์ได้ให้สัมภาษณ์กับ AFP ผ่านข้อความส่วนตัวบน X เมื่อวันที่ 6 มกราคม (ลิงก์บันทึก) โดยเขาระบุว่าเขาใช้ Nano Banana Pro ซึ่งเป็นโปรแกรมสร้างภาพเอไอและแต่งภาพของ Gemini  และระบุว่าเขาตัดลายน้ำตรงมุมขวาล่างออกก่อนเผยแพร่ลงบน X

เวเบอร์ได้ส่งภาพต้นฉบับที่ยังมีลายน้ำอยู่ให้ AFP ตรวจสอบด้วย (ลิงก์บันทึก)

นอกจากนี้ เวเบอร์ยังส่งภาพถ่ายหน้าจอที่เขาป้อนคำสั่งใส่โปรแกรม Gemini ให้ AFP ตรวจสอบ โดยคำสั่งภาษาสเปนสามารถแปลเป็นภาษาไทยว่า "นิโกลัส มาดูโร ถูกกองกำลังจู่โจมของอเมริกาควบคุมตัว จงสร้างภาพที่มีลักษณะหยาบคล้ายภาพฟิล์ม"

"ผมไม่ได้คาดคิดว่าภาพนี้จะกลายเป็นภาพที่ถูกแชร์มากที่สุดทั่วโลกภาพหนึ่ง" เวเบอร์กล่าวกับ AFP "ผมไม่ได้ตั้งใจจะอ้างว่านี่คือภาพแรกของการควบคุมตัวมาดูโรเลย"

ภาพเดียวกันนี้ยังถูกตรวจสอบและยืนยันว่าเป็นภาพเอไอโดยองค์กรตรวจสอบข้อเท็จจริงอื่น ๆ เช่น สำนักข่าว EFE ของสเปน และสื่อฝรั่งเศส Liberation (ลิงก์บันทึกที่นี่ และ นี่)

ก่อนหน้านี้ AFP ได้ตรวจสอบคำกล่าวอ้างที่เกี่ยวกับการจับกุมมาดูโร สามารถอ่านรายงานภาษาไทยได้ที่นี่

พบเนื้อหาที่คุณต้องการให้เอเอฟพีตรวจสอบ?

ติดต่อเรา