พนักงานผลิตไส้กรอกที่โรงงานของ Jamie Stachowski ที่เมืองแคปิตอลไฮทส์ รัฐแมริแลนด์ สหรัฐฯ วันที่ 6 พฤษภาคม 2563 (AFP / Nicholas Kamm)

ข้อความเกี่ยวกับเนื้อสัตว์แปรรูปและการจัดกลุ่มสารก่อมะเร็งโดยองค์การอนามัยโลกถูกแชร์ออกไปพร้อมคำกล่าวอ้างที่ทำให้เข้าใจผิด

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2564 ขอสงวนลิขสิทธิ์

คำกล่าวอ้างที่ระบุว่าองค์การอนามัยโลกและมูลนิธิวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหราชอาณาจักรได้ประกาศให้เนื้อสัตว์แปรรูปถูกจัดเป็น “สารก่อมะเร็งกลุ่มที่อันตรายที่สุด” ได้ถูกแชร์ออกไปในโพสต์ทางเฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ และไลน์ คำกล่าวอ้างนี้ทำให้เข้าใจผิด องค์การอนามัยโลกยืนยันว่าเนื้อสัตว์แปรรูปถูกจัดให้เป็นสารก่อมะเร็งกลุ่มเดียวกับยาสูบและแร่ใยหินจริง แต่ไม่ได้หมายความว่าสารทุกชนิดในกลุ่มมี “อันตรายเท่ากัน” ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญจากมูลนิธิวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหราชอาณาจักรกล่าวว่า “หลักฐานที่ระบุว่าเนื้อแปรรูปเป็นสารก่อมะเร็งมีน้ำหนักเทียบเท่ากับหลักฐานที่ระบุว่ายาสูบเป็นสารก่อมะเร็ง แต่แท้จริงแล้ว ความเสี่ยงจากยาสูบนั้นสูงกว่ามาก”

คำกล่าวอ้างดังกล่าวได้ถูกแชร์ผ่านทางไลน์เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2563

ข้อความไลน์เขียนว่า “WHO ประกาศให้ เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก เบคอน แฮม ซาลามี่ เป็นสาเหตุก่อมะเร็ง กลุ่มที่ 1  ซึ่งเป็นอันตรายสูงสุดในระดับเดียวกันกับบุหรี่ สารหนู อะฟลาทอกซิน และ พลูโตเนี่ยม!!!!

ทุกท่านโปรดระวังนะครับ ลดปริมาณความอร่อยลงกันนะครับ
ปล.ถ้าบ้านเราก็ต้องนับ กุนเชียง หมูยอ แหนม ด้วยนะครับ
ด้วยความปรารถนาดีจากทีมแพทย์ RoyalLife.
Credit: Cancer Research UK
-World Health Organization.”

คำกล่าวอ้างที่ทำให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับการจัดกลุ่มสารก่อมะเร็งขององค์การอนามัยโลก ได้ถูกแชร์ทางเฟซบุ๊กที่นี่และนี่ ทางทวิตเตอร์ที่นี่และนี่ และยังมีคำกล่าวอ้างเป็นภาษาอังกฤษที่นี่และนี่

ผู้ใช้เฟซบุ๊กบางรายแสดงความคิดเห็นว่าพวกเขาเข้าใจผิดเกี่ยวกับการจัดประเภทสารก่อมะเร็งขององค์การอนามัยโลก

ผู้ใช้เฟซบุ๊กคนหนึ่งเขียนว่า “เอาจริงๆนะคะ หากมีสารอันตรายหรือสารต้องห้าม กรมอย.ให้ผ่านกระบวนการผลิตได้อย่างไร และหากอันตรายขนาดนี้ จะยังผลิตกันทำไมอ่ะ?”

ผู้ใช้เฟซบุ๊กอีกรายเขียนแสดงความคิดเห็นว่า “ประกาศขนาดนี้ ยกเลิกให้ขายไปเลยดีกว่า” ขณะที่อีกรายเขียนว่า “แล้วให้ขายไมวะ งง”

เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2558 องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็ง (IARC) ขององค์การอนามัยโลกได้ประกาศว่าเนื้อสัตว์แปรรูปเป็นสารก่อมะเร็งและจัดเป็นสารก่อมะเร็งกลุ่มที่หนึ่งซึ่งอยู่ในกลุ่มเดียวกับยาสูบ ไอดีเซล และแร่ใยหิน

อย่างไรก็ตาม องค์การอนามัยโลกเขียนอธิบายไว้ที่นี่ว่าการจัดให้เนื้อสัตว์แปรรูปอยู่ในสารก่อมะเร็งกลุ่มที่หนึ่ง ไม่ได้หมายความว่าเป็นการประเมินความอันตรายหรือเปรียบเทียบความเสี่ยงของรายการนั้นๆ กับรายการอื่นในกลุ่มเดียวกัน

“เนื้อสัตว์แปรรูปได้ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มเดียวกับยาสูบและแร่ใยหิน (สารก่อมะเร็งในมนุษย์ กลุ่มที่หนึ่ง) แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกรายการในกลุ่มนี้จะมีอันตรายเท่ากัน” องค์การอนามัยโลกกล่าว “การจัดกลุ่มขององค์กรระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็งเป็นการอธิบายถึงน้ำหนักของหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ระบุว่าสารชนิดนี้เป็นสารก่อมะเร็ง ไม่ได้เป็นการประเมินระดับความเสี่ยงของสารก่อมะเร็งนั้นๆ”

มูลนิธิวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหราชอาณาจักร (Cancer Research UK) ซึ่งเป็นอีกหน่วยงานที่ถูกอ้างอิงว่าเป็นแหล่งข้อมูลของโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด ได้เขียนอธิบายไว้ในบล็อกว่าการจัดกลุ่มสารก่อมะเร็งโดยองค์กรระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็ง ไม่ได้เป็นประเมินว่าเนื้อสัตว์แปรรูปสามารถ “ก่อให้เกิดมะเร็งได้มากเพียงใด”

ศาสตราจารย์ David Phillips นักวิจัยด้านมะเร็งจากวิทยาลัย King’s College London เขียนอธิบายในบล็อกว่า “องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็งไม่ได้มีหน้าที่ในการบอกเราว่าหนึ่งจะมีความเสี่ยงต่อการก่อมะเร็งมากน้อยแค่ไหนเพียงแต่ว่ามันก่อมะเร็งหรือไม่เท่านั้น”

ภาพกราฟฟิกในบล็อกของมูลนิธิวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหราชอาณาจักรมีข้อความเขียนอธิบายว่า “หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่พิสูจน์ว่าเนื้อสัตว์แปรรูปสามารถเป็นต้นเหตุให้เกิดมะเร็งมีน้ำหนักเทียบเท่ากับหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่พิสูจน์ว่ายาสูบเป็นต้นเหตุของมะเร็ง แต่แท้จริงแล้ว ความเสี่ยงที่มาจากยาสูบนั้นสูงกว่ามาก”

ด้านล่างคือภาพถ่ายหน้าจอภาพกราฟฟิกของมูลนิธิวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหราชอาณาจักร

ภาพถ่ายหน้าจอกราฟฟิกของมูลนิธิวิจัยโรคมะเร็งแห่งสหราชอาณาจักร

หลังจากที่องค์การอนามัยโลกประกาศว่าเนื้อสัตว์แปรรูปถูกจัดอยู่ในสารก่อมะเร็งกลุ่มที่หนึ่ง วิทยาลัยสาธารณสุขแห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้เผยแพร่แถลงการณ์ฉบับนี้ โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับการจัดกลุ่มสารก่อมะเร็งขององค์การอนามัยโลก

ในรายงานฉบับดังกล่าว ได้มีการอ้างอิงคำพูดของ Kana Wu สมาชิกขององค์กรระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็งและนักวิจัยวิทยาศาสตร์อาวุโสของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดย้ำว่า “องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็งไม่ได้วัดระดับความเสี่ยง” ของสารที่ก่อให้เกิดมะเร็ง

Kana Wu กล่าวว่า “แม้ว่ายาสูบจะถูกจัดอยู่ในกลุ่มดียวกับเนื้อสัตว์แปรรูป (สารก่อมะเร็งกลุ่มที่หนึ่ง) แต่ระดับความเสี่ยงโดยตรงจากยาสูบนั้นสูงกว่ามาก (การใช้ยาสูบนั้นมีความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปอดมากขึ้น 20 เท่า หรือ 2000%) ถ้าเทียบกับความเสี่ยงจากการบริโภคเนื้อสัตว์แปรรูป”