ภาพถ่ายของประธานาธิบดียูเครนในชุดทหาร เป็นภาพถ่ายในปี 2564

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2565 ขอสงวนลิขสิทธิ์

ภาพถ่ายชุดหนึ่งที่แสดงประธานาธิบดียูเครน โวโลดีเมียร์ เซเลนสกี ใส่ชุดทหารได้ถูกแชร์หลายร้อยครั้งในหลายโพสต์ทางสื่อสังคมออนไลน์ พร้อมคำกล่าวอ้างว่าผู้นำยูเครนร่วมสู้รบกับประชาชน หลังรัสเซียส่งกำลังทหารเข้ารุกราน อย่างไรก็ตาม นี่เป็นภาพถ่ายในปี 2564 หลายเดือนก่อนการรุกรานของรัสเซียจะเริ่มขึ้น ภาพดังกล่าวแสดง เซเลนสกี ระหว่างการเดินทางตรวจพื้นที่แนวหน้าทางภาคตะวันออกของประเทศยูเครน

ภาพถ่ายที่แสดงประธานาธิบดียูเครน โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี สวมชุดเกราะกันกระสุนและล้อมรอบโดยรถหุ้มเกราะ ได้ถูกโพสต์ลงในเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2565 และถูกแชร์ออกไปมากกว่า 200 ครั้ง

คำบรรยายบางส่วนของโพสต์เขียนว่า: “#เขาคือนักรบที่น่าเชิดชูในวีรกรรมประธานาธิบดีแห่งยูเครน"

“#ประธานาธิบดียูเครนตัดสินใจไม่ทิ้งประเทศตามคำขอของ ตปท. ที่จะให้เขาลี้ภัย สิ่งที่เขาทำคือถอดสูทแล้วส่วมเครื่องแบบทหารร่วมรบกับพี่น้องร่วมชาติของเขา”

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

ภาพถ่ายชุดเดียวกันถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างคล้ายๆ กัน ทางเฟซบุ๊กที่นี่ นี่และนี่ และทางทวิตเตอร์ทีนี่และนี่

ภาพถ่ายดังกล่าวถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างในภาษาอังกฤษ มาเลเซีย และอาหรับ

ภาพถ่ายชุดนี้ถูกแชร์ออกไปหลังจากที่ เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2565 ประธานาธิบดีรัสเซีย วลาดิเมียร์ ปูติน ประกาศว่าจะส่งกำลังทหารเข้าไปปฏิบัติการพิเศษในพื้นที่ทางภาคตะวันออกของประเทศยูเครน เพื่อเป็น "ถอนกำลังทหารและจัดการกับกลุ่มนาซี" ในประเทศเพื่อนบ้านของรัสเซีย สำนักข่าว AFP รายงาน

อย่างไรก็ตาม ภาพถ่ายชุดนี้ไม่ได้แสดงเซเลนสกีระหว่างการสู้รบในปี 2565

ภาพที่หนึ่ง - เซเลนสกีในโดเนตสค์ ธันวาคม 2564

การค้นหาภาพย้อนหลัง พบภาพถ่ายนี้ถูกเผยแพร่อยู่ในรายงานของ i24news สื่อในประเทศอิสราเอล โดยเขียนเครดิตภาพว่าเป็นของ “ทำเนียบประธานาธิบดียูเครน” คำบรรยายภาพระบุว่าเป็นภาพถ่ายระหว่างที่ประธานาธิบดียูเครนลงพื้นที่เพื่อไปพบกับกำลังพลในเขตโดเนตสค์ เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2564

การค้นหาด้วยคำสำคัญ พบภาพถ่ายดังกล่าวถูกเผยแพร่อยู่บนเว็บไซต์ทะเนียบประธานาธิบดียูเครน เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2564 โดยเป็นภาพจากการเดินทางเยือนพื้นที่คาร์คอฟและโดเนตสค์ ทางภาคตะวันออกของยูเครน จากความตึงเครียดกับรัสเซียที่เพิ่มขึ้นในภูมิภาคดังกล่าว

ภาพถ่ายหน้าจอของแกเลอรี่ภาพการเดินทางเยือนเขตโดเนตส์และคาร์คอฟ ของประธานาธิบดีเซเลนสกี เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2564

ภาพดังกล่าวถูกเผยแพร่อยู่ในเว็บไซต์ของ AFP ที่นี่

ด้านล่างคือการเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างภาพในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพจากเว็บไซต์ของ AFP (ขวา):

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างภาพในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพที่ถูกเผยแพร่โดยฝ่ายสื่อประจำทำเนียบประธานาธิบดียูเครน (ขวา)


ภาพที่สอง - เซเลนสกีในมารีอูปัล เมษายน 2564

การค้นหาภาพด้วยคำสำคัญ บนเว็บไซต์ของ AFP พบภาพที่สองถูกเผยแพร่โดยทีมสื่อของทำเทียบประธานาธิบดียูเครน เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2564 คำบรรยายภาพเขียนว่า “ประธานาธิบดียูเครน โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี เดินอยู่ในพื้นที่แนวหน้ากับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนที่ได้รับการสนับสนุนโดยรัสเซีย ในเขตมารีอูปัล

ด้านล่างคือการเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างภาพในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพที่ถูกเผยแพร่โดยฝ่ายสื่อประจำทำเนียบประธานาธิบดียูเครน (ขวา):

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างภาพในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพที่ถูกเผยแพร่โดยฝ่ายสื่อประจำทำเนียบประธานาธิบดียูเครน (ขวา)


ภาพที่สาม - เซเลนสกีในโดเนตสค์ กุมภาพันธ์ 2564

การค้นหาด้วยคำสำคัญบนเว็บไซต์ของ AFP พบภาพที่สามถูกเผยแพร่ เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2564 โดยเขียนเครดิตภาพว่าเป็นภาพของทำเนียบประธานาธิบดียูเครน

คำบรรยายภาพ แปลเป็นภาษาไทยว่า: “โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี เดินทางไปพื้นที่แนวหน้ากับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนที่ได้รับการสนับสนุนโดยรัสเซีย ในเขตโดเนตสค์ ยูเครน”

ด้านล่างคือการเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างภาพในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพจากเว็บไซต์ของ AFP (ขวา):

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างภาพในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพจากเว็บไซต์ของ AFP (ขวา)

ตั้งแต่การสู้รบกันระหว่างกองกำลังรัสเซียและทหารยูเครนเริ่มขึ้นในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2565 มีประชาชนเสียชีวิตไปแล้วหลายคน และอาจจะส่งผลให้มีผู้ลี้ภัยกว่า 7 ล้านคน จากการคาดการณ์ของสหภาพยุโรป

AFP รายงานว่า ตั้งแต่รัสเซียเปิดฉากการรุกรานยูเครนเมื่อวันพฤหัสบดีที่แล้ว อดีตนักแสดงตลกชาวยูเครนที่ผันตัวมาเป็นประธานาธิบดี ได้ใช้ทักษะเก่าบนเวทีของเขาเพื่อส่งข้อความบนสื่อสังคมออนไลน์ โดยจะเห็นภาพและวิดีโอของเซเลนสกีไม่ใส่เสื้อกั๊กหรือหมวกกันน็อคกันกระสุน

เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2565 หนึ่งวันหลังจากที่รัสเซียเริ่มปฏิบัติการทางทหาร เซเลนสกีได้บันทึกคลิปวิดีโอที่ตัวเขายืนอยู่ในความมืดใกล้กับทำเนียบประธานาธิบดีพร้อมทีมที่ปรึกษา โดยเขาพูดว่า "พวกเราทุกคนอยู่ที่นี่" เพื่อเป็นการตอบโต้ข้อมูลเท็จว่าเขาได้ทิ้งตำแหน่งและหลบหนีออกนอกประเทศไปแล้ว

เขากล่าวต่อเป็นภาษายูเครนว่า: “ทหารของเราอยู่ที่นี่ พลเมืองในสังคมอยู่ที่นี่ เราทุกคนจะอยู่ที่นี่เพื่อปกป้องเอกราช และประเทศของเรา และมันก็จะเป็นอย่างนี้ต่อไป”


วันต่อมาเขาได้โพสต์คลิปวิดีโอข้างหน้าตึกทำเนียบประธานาธิบดี โดยเซเลนสกีใส่เสื้อทหารสีกากีที่คลุมด้วยเสื้อแจ็คเก็ตสีเขียวอ่อน โดยในคลิปวิดีโอความยาว 40 วินาที เขาได้ปฏิเสธคำกล่าวอ้างว่าเขาหลบหนีออกนอกประเทศยูเครนไปแล้ว

คำแถลงของเขาแปลเป็นภาษาไทยว่า: “เมื่อเร็วๆ นี้มีข้อมูลเท็จออนไลน์ว่าผมได้เรียกกำลังพลให้วางอาวุธลงและให้อพยพ”

“ฟังนะ ผมอยู่ที่นี่ เราจะไม่วางอาวุธของเรา เราจะปกป้องรัฐของเรา เพราะอาวุธของเรานั้นคือความจริง และความจริงนั้นก็คือนี่เป็นแผ่นดินเรา ประเทศเรา ลูกหลานของเรา และเราจะปกป้องทุกสิ่งนี้”


เซเลนสกีได้ให้คำมั่นว่าเขาจะยังคงอยู่ในยูเครนต่อ แม้ว่าตัวเขาเองจะตกเป็นเป้าหมายหลักของการโจมตี

ความขัดแย้งยูเครน