ประชาชนแห่เข้าซื้อชุดตรวจแอนติเจนสำหรับการหาเชื้อโควิด-19 ที่ร้านขายยาขององค์การเภสัชกรรมของรัฐบาล ในกรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2565 ( AFP / LILLIAN SUWANRUMPHA)

คำกล่าวอ้างเท็จว่า “ยาพาราเซตามอลมีส่วนผสมของไวรัสแมคชูโป” ถูกแชร์ในโพสต์ออนไลน์

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2565 ขอสงวนลิขสิทธิ์

คำกล่าวอ้างชุดหนึ่งได้ถูกแชร์ในหลายโพสต์ทางเฟซบุ๊กว่า ผลิตภัณฑ์ยาพาราเซตามอลบางชนิดมีส่วนผสมของไวรัสแมคชูโป ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคไข้เลือดออกที่อันตรายถึงชีวิต อย่างไรก็ตาม คำกล่าวอ้างนี้เป็นเท็จ ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพปฏิเสธว่าคำกล่าวอ้างนี้ “ไม่จริง” พร้อมอธิบายว่าไวรัสไม่สามารถมีชีวิตรอดในเม็ดยาได้ นอกจากนี้สินค้าดังกล่าวที่มีชื่อว่า P-500 ไม่ได้วางจำหน่ายในประเทศไทย

คำบรรยายโพสต์เฟซบุ๊กนี้ เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2565 เขียนว่า: “เรื่องอย่างนี้เกิดขึ้นได้อย่างไรสาธารณสุขและองค์การอาหารและยาปล่อยให้ออกมาได้อย่างไร 

ช่อง 9 เพิ่งออกข่าวภาคค่ำ วันนี้จ๊ะ.ตอนนี้พบ 11จังหวัด รวม กทม ด้วย โปรดกระจายข่าวสารนี้ให้ประชาชนได้รับทราบรวมทั้งคนในครอบครัวด้วย”

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

คำกล่าวอ้างเดียวกันถูกแชร์ในโพสต์ทางเฟซบุ๊ก ที่นี่ นี่และนี่ ในประเทศไทย

คำกล่าวอ้างคล้ายๆ กันถูกแชร์ในประเทศมาเลเซียและประเทศเมียนมาร์

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่าคำกล่าวอ้างนี้ “เป็นเท็จ”

ไวรัสมาชูโป

มาชูโปเป็นไวรัสที่ทำให้เกิดโรคไข้เลือดออกโบลิเวีย (Bolivian haemorrhagic fever) ซึ่งมีอัตราการเสียชีวิตระหว่าง 5-30% จากข้อมูลขององค์กรสุขภาพแพนอเมริกัน

ผู้เชี่ยวชาญบอกกับ AFP ว่าการที่เม็ดยาพาราเซตามอลจะมีส่วนผสมของไวรัสดังกล่าวเป็นเรื่องที่ “เป็นไปไม่ได้”

“ยืนยันได้ว่าเรื่องนี้เป็นเท็จ” อลิศรา แสงวิรุณ อาจารย์ภาควิชาเภสัชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ยืนยันกับ AFP เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2565

เธออธิบายว่า “ขั้นตอนการผลิตเม็ดยา ต้องมีสภาพแวดล้อมที่แห้งมาก ไวรัสจะไม่สามารถอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบนี้ได้เพราะไวรัสเจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่ชื้นและมีอุณหภูมิต่ำ” 

“นอกจากนี้ บริษัทยาเองก็ต้องมีมาตรฐานการควบคุมคุณภาพการผลิต ซึ่งทำให้เป็นไปไม่ได้เลยว่ายาจะมีส่วนผสมของไวรัสปะปนอยู่”

ธนภรณ์ จบศรี เภสัชกรขององค์การเภสัชกรรม ยืนยันเช่นกันโดยระบุว่าคำกล่าวอ้างดังกล่าวเป็น “ข่าวปลอม”

“การผลิตยาต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบคุณภาพที่เข้มงวดโดยผู้ผลิตภาคเภสัชกรรม  ทำให้แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่ยาจะมีส่วนผสมของไวรัส”

P-500 ไม่ได้มีจำหน่ายในประเทศไทย

เว็บไซต์ฐานข้อมูลยาแห่งชาติของประเทศไทย ระบุว่ายาพาราเซตามอลยี่ห้อ P-500 ไม่มีจำหน่ายในประเทศไทย

“ยาพาราเซตามอลชนิด P-500 ไม่ได้ถูกวางขายในประเทศไทยนะคะ ยาตัวนี้ไม่เคยได้รับการจดทะเบียนค่ะ” ธนภรณ์กล่าว

“ยาพาราเซตามอลถูกวางจำหน่ายในหลายยี่ห้อในไทย ซึ่งสามารถหาซื้อได้ทั่วไปตามร้านขายยา อย่างไรก็ตามไม่มี P-500 ขายในไทยค่ะ” อลิศรากล่าวเพิ่มเติม

รายงานของช่อง 9

พีรพล อนุตรโสตถิ์ นักข่าวตรวจสอบข้อเท็จจริงของศูนย์ข่าวชัวร์ก่อนแชร์ ระบุว่าช่อง 9 ไม่เคยรายงานว่ายาพาราเซตามอล P-500 มีส่วนผสมของไวรัสแมคชูโป

“เราไม่ได้รายงานนี้” เขายืนยันกับ AFP เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2565

ศูนย์ข่าวชัวร์ก่อนแชร์ได้เผยแพร่รายงานฉบับนี้ทางเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2565

วิดีโอดังกล่าวมีชื่อว่า “ช่อง 9 ออกข่าว พบยาพาราฯ มีไวรัส จริงหรือ ? สรุป: มั่ว อย่าแชร์”

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขยืนยันกับ AFP ว่าไม่มีรายงานการติดเชื้อไวรัสมาชูโปในประเทศไทย 

นพ.เฉวตสรร นามวาท ผู้อำนวยการกองควบคุมโรคและภัยสุขภาพในภาวะฉุกเฉิน ของกรมควบคุมโรค ยืนยันกับ AFP เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2565 ว่า “ไม่เคยมีรายงานเกี่ยวกับการระบาดของไวรัสดังกล่าวในประเทศไทยนะครับ เรื่องนี่เป็นข่าวปลอมแน่นอน”