ภาพเยาวชนโพสท่าถ่ายรูปหลังขับรถชนขบวนพระธุดงค์ถูกสร้างขึ้นด้วยเอไอ

หลังเกิดเหตุเด็กชายวัย 11 ปีขับรถกระบะชนขบวนพระธุดงค์ในจังหวัดมุกดาหาร ทำให้พระภิกษุมรณภาพ 10 รูป และมีผู้ได้รับบาดเจ็บอีกหลายสิบราย ผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์แชร์ภาพเด็กชายขณะทำท่า "แด๊บ" พร้อมคำกล่าวอ้างเท็จว่าเป็นภาพถ่ายหลังเกิดเหตุ อย่างไรก็ตาม AFP พบองค์ประกอบภาพที่ผิดปกติหลายจุด และเครื่องมือตรวจสอบยังระบุว่าภาพดังกล่าวถูกสร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์

"ตกลงคดีนี้ใครผิด แล้วโทษใครได้บ้าง" คำบรรยายวิดีโอรีลในอินสตาแกรมที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2569 ระบุ พร้อมติดแฮชแท็ก "11 ขวบ" และ "พระ"

วิดีโอดังกล่าวประกอบด้วยสองภาพ โดยภาพแรกถ่ายมุมกว้างที่แสดงพื้นที่โล่งซึ่งเห็นพระสงฆ์ในจีวรสีเหลืองนั่งอยู่ด้านหน้า ขณะที่เด็กชายสวมเสื้อยืดสีขาวยืนทำท่าแด๊บอยู่ด้านหลัง

ภาพที่สองมีลักษณะเป็นการขยายจากภาพมุมกว้าง ซึ่งตัดมาเพื่อเน้นเฉพาะที่ตัวของเด็กผู้ชาย

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เท็จ บันทึกภาพเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2569 โดย AFP ทำเครื่องหมายกากบาทสีแดงและสัญลักษณ์ระบุเนื้อหาเอไอ รวมถึงเบลอใบหน้าของเยาวชนในภาพ

ท่าแด๊บ (dabbing) เป็นท่าเต้นติดกระแสในช่วงปลายปี 2558 และมักถูกใช้เฉลิมฉลองหรือแสดงความดีใจ (ลิงก์บันทึก) ขณะที่ผู้เล่นเกมบางกลุ่มนำท่านี้มาใช้หลังทำคะแนนหรือได้รับชัยชนะเพื่อเยาะเย้ยคู่แข่ง (ลิงก์บันทึก)

โพสต์ดังกล่าวเริ่มปรากฏบนโลกออนไลน์หลังเด็กชายวัย 11 ปี นำรถกระบะของผู้ปกครองออกไปขับโดยไม่ได้รับอนุญาต ก่อนเสียหลักพุ่งชนขบวนพระธุดงค์ซึ่งประกอบด้วยพระภิกษุจำนวน 35 รูป และฆราวาสผู้ติดตามคณะ 5 คน ในจังหวัดมุกดาหาร เป็นเหตุให้พระภิกษุมรณภาพ 10 รูป (ลิงก์บันทึก)

ประมวลกฎหมายอาญาของไทยกำหนดให้ผู้กระทำผิดที่มีอายุไม่เกิน 12 ปีไม่ต้องรับโทษ (ลิงก์บันทึก)

ภาพของเยาวชนหลังเกิดเหตุสลดยังถูกเผยแพร่ในโพสต์ต่าง ๆ ในประเทศไทยและมาเลเซีย

อย่างไรก็ตาม ภาพดังกล่าวถูกสร้างขึ้นด้วยเอไอ

การค้นหาภาพย้อนหลังบนกูเกิลพบภาพลักษณะคล้ายกันถูกเผยแพร่ในโพสต์เฟซบุ๊กไม่นานหลังเกิดอุบัติเหตุเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 (ลิงก์บันทึก)

Image
การเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เท็จ (ซ้าย) และภาพต้นฉบับ (ขวา)

ผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อธวัช คำเลิศ ซึ่งเป็นพระสงฆ์ที่ระบุว่าร่วมขบวนธุดงค์ดังกล่าว ยืนยันกับ AFP เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม ว่าเขาเป็นผู้ถ่ายภาพดังกล่าวเอง

ภาพในโพสต์แสดงให้เห็นเด็กชายที่สวมเสื้อผ้าชุดเดียวกัน แต่ไม่ได้แสดงท่าทางเหมือนภาพที่ถูกแชร์ในโพสต์เท็จ

อย่างไรก็ตาม AFP ไม่สามารถยืนยันแหล่งที่มาของภาพต้นฉบับได้อย่างอิสระ

AFP ได้เผยแพร่ภาพจากสมาคมกู้ภัยร่วมใจมุกดาหารซึ่งแสดงพื้นที่เกิดเหตุและรถกระบะที่ได้รับความเสียหาย ซึ่งทางสมาคมกู้ภัยฯ กล่าวว่าไม่ได้บันทึกภาพของเยาวชน

แสดง ซ่อน

คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา

Image
This handout taken and released on July 2, 2026 by Ruamjai Mukdahan Rescue Foundation shows people gathering the belongings of Buddhist monks after a collision between their roadside procession and a pickup truck driven by an 11-year old, killing eight monks and injuring more than 20 others, in the northeastern Thai province of Mukdahan. Ruamjai Mukdahan Rescue Foundation / handout

การวิเคราะห์อย่างละเอียดพบว่าภาพคอลลาจในโพสต์เท็จมีองค์ประกอบภาพที่ผิดปกติหลายจุด เช่น เงาของคนในสองภาพที่ไม่สอดคล้องกัน พื้นหญ้าบางส่วนที่หายไป และลวดลายของหมวกลายพรางที่แตกต่างกัน ซึ่งบ่งชี้ได้ว่าภาพดังกล่าวถูกดัดแปลงด้วยปัญญาประดิษฐ์

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของภาพเอไอ โดย AFP ทำเครื่องหมายเน้นองค์ประกอบที่ผิดปกติของภาพ

AFP นำภาพในโพสต์เท็จไปตรวจสอบผ่านเว็บไซต์ของ OpenAI ได้ผลลัพธ์ว่าภาพดังกล่าวถูก "สร้างขึ้นด้วยเครื่องมือของ OpenAI" (ลิงก์บันทึก)

Image
ภาพถ่ายหน้าจอผลวิเคราะห์ภาพจากเว็บไซต์ OpenAI

อ่านรายงานตรวจสอบข้อเท็จจริงของ AFP เกี่ยวกับเนื้อหาที่สร้างด้วยเอไอที่นี่

พบเนื้อหาที่คุณต้องการให้เอเอฟพีตรวจสอบ?

ติดต่อเรา