ภาพเอไอถูกแชร์ในโพสต์เท็จหลังพระราชพิธีเชิญพระศพเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ
- เผยแพร่ วันที่ 18 มิถุนายน 2569 เวลา 07:07
- ใช้เวลาอ่านประมาณ 1 นาที
- เขียนโดย: Pasika KHERNAMNUOY, AFP ประเทศไทย
ภาพที่ถูกดัดแปลงด้วยปัญญาประดิษฐ์ถูกแชร์ออนไลน์พร้อมคำกล่าวอ้างเท็จว่าพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ไทยต่างทรงพระกันแสงระหว่างพระราชพิธีเชิญพระศพของเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ สู่พระบรมมหาราชวัง สื่อมวลชนที่ถ่ายภาพจริงบอกกับ AFP ว่ารู้สึกตกใจและผิดหวังกับภาพที่ถูกนำไปดัดแปลงทามกลางบรรยากาศการไว้อาลัย ขณะที่ผลการตรวจสอบยืนยันว่าภาพนี้ถูกสร้างด้วยเครื่องมือเอไอของกูเกิล
"จุกในอกพสกนิกร" ข้อความบางส่วนของโพสต์เฟซบุ๊กที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2569 ระบุ
โพสต์ดังกล่าวแชร์ภาพคล้ายสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงกันแสง (ร้องไห้) ขณะที่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร ทรงซบพระอังสา (ไหล่) ของพระองค์
โพสต์นี้ปรากฏบนโลกออนไลน์หลังพระราชพิธีเชิญพระศพของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา จากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย สู่พระที่นั่งพิมานรัตยา พระบรมมหาราชวัง (ลิงก์บันทึก)
เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ หรือที่คนไทยคุ้นเคยกันในพระนาม "พระองค์ภา" พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน สิริพระชันษาปีที่ 47 หลังทรงพระประชวรและอยู่ในภาวะไม่รู้สึกพระองค์เป็นเวลานานกว่าสามปีด้วยพระอาการทางพระหทัย (หัวใจ)
พสกนิกรหลายพันคนสวมชุดสีดำจับจองพื้นที่ตลอดเส้นทางขบวนเคลื่อนพระศพเพื่อร่วมส่งเสด็จ พร้อมถือพระรูปของเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ เพื่อถวายความอาลัย
ขณะที่อีกโพสต์เฟซบุ๊กแชร์ภาพที่อ้างว่าเป็นเหตุการณ์ขณะพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกันแสง (ร้องไห้) ข้างสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดาฯ พระบรมราชินี ภายในรถยนต์พระที่นั่ง
คำบรรยายโพสต์ระบุว่า "ขอประทานอภัยลงภาพ"บีบหัวใจ...'ในหลวง_พระราชินี'"
ภาพเหล่านี้ถูกแชร์พร้อมกับคำกล่าวอ้างลักษณะเดียวกันบนเฟซบุ๊ก ยูทูบ ติ๊กตอก และ X รวมถึงในโพสต์ภาษาจีน พม่า และเขมร
ความคิดเห็นในโพสต์บ่งชี้ว่าผู้ใช้งานบางส่วนเชื่อว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพจริง
"เห็นแล้วร้องไห้ตามพระองค์เลย" ความคิดเห็นหนึ่งระบุ ส่วนอีกข้อความกล่าวว่า "คนๆนึงจะเข้มแข็งได้ขนาดไหน ขอถวายกำลังใจคับ"
อย่างไรก็ตาม ภาพเหล่านี้ถูกดัดแปลงด้วยเอไอ
'สีหน้าเรียบเฉย'
การค้นหาภาพย้อนหลังบนกูเกิลพบว่าภาพเอไอของเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ และเจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติฯ มีลักษณะเหมือนกันเกือบทุกประการกับภาพถ่ายโดยนายธนาชัย ประมาณพาณิชย์ ช่างภาพของสำนักข่าว TNN Online ที่เผยแพร่บนเฟซบุ๊กของเขาเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน 2569 (ลิงก์บันทึก)
"พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่ง พร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร และพระบรมวงศานุวงศ์ ทรงร่วมขบวนเชิญพระศพ 'สมเด็จเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ' เสด็จฯไปยังพระบรมมหาราชวัง" คำบรรยายโพสต์ระบุ
นายธนาชัยซึ่งเป็นหนึ่งในช่างภาพพูลของงานพิธี บอกกับ AFP ว่าเขาบันทึกภาพดังกล่าวที่บริเวณเยื้องกับหน้าประตูวิเศษไชยศรี (ลิงก์บันทึก)
"สีหน้าพระองค์หญิงเรียบเฉยมองไปข้างหน้าอย่างเดียวจนผมถ่ายจนขบวนรถสิ้นสุดลง" เขากล่าวเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน
"มีเพื่อนนักข่าวส่งภาพที่เป็นภาพพระองค์หญิงที่เป็นภาพเอไอทำออกมา และมันเป็นภาพมุมที่เราอยู่ตรงนั้นถ่ายพอดีแต่สีหน้าพระองค์หญิงไม่ใช่อย่างที่ภาพนั้นปรากฏ เราก็ตกใจว่าทำไมสมัยนี้เค้าถึงกล้าทำกันอย่างงี้"
การค้นหาภาพย้อนหลังด้วยอีกภาพหนึ่งจากในโพสต์เท็จ พบพระบรมฉายาลักษณ์ของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี คล้ายกับภาพที่เดลินิวส์เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน (ลิงก์บันทึก)
แต่ทั้งสองพระองค์ไม่ได้ทรงพระกันแสงอย่างที่ปรากฏในภาพเอไอ
"ในหลวง-พระราชินี และพระบรมวงศานุวงศ์ ทรงร่วมขบวนเชิญพระศพ 'สมเด็จเจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ' เสด็จฯ ไปยังพระบรมมหาราชวัง ท่ามกลางความโศกเศร้าของประชาชน" คำบรรยายบางส่วนของโพสต์ระบุ
ช่างภาพผู้บันทึกภาพต้นฉบับกล่าวกับ AFP เมื่อวันที่ 15 ว่า "เมื่อเห็นภาพเอไอแล้วรู้สึกตกใจและเสียใจที่มีการนำภาพไปดัดแปลง"
สถานีโทรทัศน์แห่งประเทศไทยหรือเอ็นบีทีก็เผยแพร่ภาพต้นฉบับเหล่านี้ด้วยเช่นกัน (ลิงก์บันทึก)
เครื่องมือซินธ์ไอดี (SynthID Detector) ตรวจพบลายน้ำดิจิทัลในภาพต่าง ๆ ที่ถูกแชร์ในโพสต์เท็จซึ่งยืนยันได้ว่ามีแนวโน้ม "สูงมาก" และ "สูง" ที่ภาพเหล่านี้ถูกดัดแปลงด้วยเครื่องมือเอไอของกูเกิล (ลิงก์บันทึก)
อ่านรายงานตรวจสอบข้อเท็จจริงของ AFP เกี่ยวกับเนื้อหาที่สร้างด้วยเอไอที่นี่
สงวนลิขสิทธิ์ © AFP 2560-2569 การใช้เนื้อหาในลักษณะเชิงพาณิชย์จำเป็นต้องสมัครเป็นสมาชิก ข้อมูลเพิ่มเติม
พบเนื้อหาที่คุณต้องการให้เอเอฟพีตรวจสอบ?
ติดต่อเรา
