ผู้ชายคนหนึ่งเดินถือถุงที่เต็มไปด้วยอาหาร ในเมือง Bucha ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเคียฟ เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2565 ( AFP / RONALDO SCHEMIDT)

การพบร่างผู้เสียชีวิตในเมืองบูชาของยูเครน ไม่ใช่การ “จัดฉาก” ด้วย “นักแสดง”

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2565 ขอสงวนลิขสิทธิ์

หลังจากที่เจ้าหน้าที่ยูเครนแถลงว่าร่างผู้เสียชีวิตในเมือง Bucha เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2565 เป็นศพของพลเรือนที่พยายามหลบหนีกองกำลังของรัสเซีย ทางการมอสโกก็ได้ออกมาปฏิเสธข้อกล่าวหาโดยระบุว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นการจัดฉากโดยฝ่ายยูเครน คลิปวิดีโอหนึ่งที่ถูกแชร์ออกไปในโพสต์ทางสื่อสังคมออนไลน์และโดยเจ้าหน้าที่รัสเซีย พร้อมคำกล่าวอ้างว่าศพในคลิปวิดีโอบางรายยังมีการเคลื่อนไหว อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบของ AFP พบว่าคำกล่าวอ้างนี้เป็นเท็จ นักข่าว AFP ที่เดินทางเข้าสถานที่เกิดเหตุยืนยันว่าศพในเมืองถูกทิ้งไว้เป็นเวลาหลายวัน

เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2565 กระทรวงกลาโหมรัสเซียได้แชร์คลิปวิดีโอความยาว 21 วินาทีนี้ ผ่านทางเทเลแกรม ซึ่งมีผู้ติดตามเกือบ 200,000 คน พร้อมคำอธิบายว่าเหตุการณ์ในคลิปเป็นการ “จัดฉาก”

โพสต์เทเลแกรมดังกล่าวแปลเป็นภาษาไทยว่า: “วิดีโอที่แสดงร่างผู้เสียชีวิตนี้ เป็นปริศนา ตรงนี้ ที่วินาทีที่ 12 “ศพ” ทางขวานี่ขยับมือ ณ วินาทีที่ 30 ตรงกระจกข้างจะสามารถสังเกตเห็น “ศพ” ที่ลุกขึ้นนั่ง ศพในคลิปวิดีโอนี้ได้ถูกนำมาจัดฉากเพื่อสร้างภาพที่เร้าอารมณ์”

บัญชีทวิตเตอร์ของสถานทูตรัสเซียในประเทศแคนาดาโพสต์วิดีโอดังกล่าวเช่นกัน พร้อมคำกล่าวอ้างว่าวิดีโอดังกล่าวเป็นการจัดฉากและแสดง “ศพผู้เสียชีวิตปลอม”

โพสต์ดังกล่าวอ้างว่า “เมื่อชะลอความเร็ววิดีโอลงจะสังเกตได้ชัดว่า “ศพ” มีการขยับมือและลุกขึ้นนั่งเมื่อรถขับผ่าน (เมื่อสังเกตได้จากกระจกข้าง)”

คำกล่าวอ้างว่าคลิปวิดีโอดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าเหตุการณ์นี้เป็นการจัดฉาก ได้ถูกแชร์ออกไปอย่างรวดเร็วทางสื่อสังคมออนไลน์ในหลายภาษา

คลิปวิดีโอดังกล่าวถูกโพสต์ลงเฟซบุ๊กเป็นภาษาไทย พร้อมคำบรรยายที่เขียนว่า: “ศพที่เมืองบูชา ยูเครนโบกมือได้”

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

คลิปวิดีโอเดียวกันได้มียอดรับชมสูงกว่า 800,000 ครั้ง หลังถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างคล้ายๆ กันทางเว่ยป๋อ ที่นี่ นี่และนี่

คลิปวิดีโอนี้มาจากไหน?

คลิปวิดีโอนี้ถูกบันทึกจากบนยานพาหนะ ที่ขับตามหลังขบวนรถของกองทัพยูเครน วิดีโอดังกล่าวแสดงร่างผู้เสียชีวิตหลายคนนอนอยู่บนถนนที่ถูกทำลายในเมือง Bucha ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเคียฟ

การตรวจสอบของ AFP พบว่าคลิปวิดีโอดังกล่าวถ่ายที่ถนน Yablonska

วิดีโอดังกล่าวถูกเผยแพร่ลงยูทูปเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2565 ทางช่องของ Espreso.TV สถานีโทรทัศน์ของประเทศยูเครน

นักข่าวอธิบายว่าคลิปวิดีโอดังกล่าวเป็นหลักฐานถึง “ความโหดร้ายของกองกำลังฝั่งรัสเซียที่เข้ามายึดครองเมือง Bucha”

คลิปวิดีโอที่ยาวกว่าและมีความละเอียดสูงกว่า ถูกเผยแพร่ลงทางทวิตเตอร์ของกระทรวงกลาโหมยูเครน

โพสต์ดังกล่าวเขียนคำบรรยายว่า: “พลเมืองท้องถิ่นถูกประหารโดยพลการ”

ศพสามารถขยับได้?

คลิปวิดีโอในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด ถูกปรับให้ช้าลง ขณะที่ความละเอียดของวิดีโอก็ลดลง เมื่อเปรียบเทียบกับวิดีโอที่ถูกแชร์โดยกระทรวงกลาโหมยูเครน

อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์กล่าวว่า (1,2,3) ถ้าเราสังเกตภาพจากคลิปวิดีโอที่มีความละเอียดสูงกว่า ร่างผู้เสียชีวิตไม่ได้เคลื่อนไหว

ชายคนแรกในคลิปวิดีโอ ไม่ได้ขยับมือขวาของเขา วัตถุที่เคลื่อนไหวในคลิปวิดีโอนั้น ที่จริงแล้วเป็นเม็ดฝนจากที่ปัดน้ำฝนของรถยนต์ที่ช่างภาพนั่งอยู่:


นักข่าว AFP ในพื้นที่ยืนยันฉากในเหตุการณ์

ผู้สื่อข่าวของ AFP ที่เดินทางไปเมือง Bucha เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2565 ยืนยันว่าพบร่างผู้เสียชีวิตประมาณ 20 คน ที่ใส่เสื้อพลเรือน พร้อมยืนยันว่ามีผู้เสียชีวิตรายหนึ่งถูกมัดมือไขว้ข้างหลัง

ทีมงานดังกล่าวประกอบไปด้วย Danny Kemp ผู้สื่อข่าว Ronaldo Schemidt ช่างภาพ และ Nicolas Garcia ช่างภาพวิดีโอ

พวกเขาเดินทางมาถึงที่หมายเวลา 15:30 น. ตามเวลาท้องถิ่น Kemp ยืนยันกับ AFP

เขาอธิบายต่อทางอีเมลว่า: “ทันทีที่เราเดินทางมาถึง เราสามารถเห็นได้เลยว่าถนนนั้นเต็มไปด้วยศพ เราเห็นกลุ่มแรกสามราย และต่อมาพบว่ามีเพิ่มอีกในทั้งสองฝั่งเลย”

“พวกเขาอยู่ตามจุดต่างๆ บนถนน ในระยะทางราว 400 เมตร บางรายอยู่ลำพังขณะที่บางรายนอนเป็นกลุ่มสองหรือสามศพ เราเดินไปทั่วพื้นที่เกิดเหตุอย่างน้อยสองครั้ง เรานับศพ โดยบันทึกไว้ว่ามี 20 ราย เราถ่ายภาพและบันทึกวิดีโอ ไม่มีตอนไหนเลยที่เราเห็นการเคลื่อนไหวของศพเหล่านี้”

“ในช่วงเวลานั้น เราสังเกตได้ว่าผู้เสียชีวิตใส่เสื้อผ้าของพลเรือนทั้งนั้น พวกเขามีสีผิวคล้ายขี้ผึ้ง ผิวซีด และนิ้วดูแข็งทื่อ ศพบางรายเล็บเปลี่ยนสี ขณะที่แขนและขาของผู้เสียชีวิตบางรายอยู่ในท่าที่ประหลาด”

“บางคนนอนตาเปิด ขณะที่บางคนอ้าปากกว้าง ค่อนข้างชัดเจนว่าพวกเขาเสียชีวิตมาแล้วหลายวัน หรืออาจจะนานกว่า”

เราได้นำภาพถ่ายที่ถูกแชร์ในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด มาเปรียบเทียบกับภาพถ่ายของ AFP จากสถานที่เกิดเหตุ

AFP ได้วาดวงกลมสีแดงที่ร่างผู้เสียชีวิต ขณะที่วงกลมสีเขียวให้เห็นรถที่ได้รับความเสียหาย ป้ายถนน และบางส่วนของทางเท้า:

Danny Kemp ส่งภาพถ่ายที่เขาถ่ายร่างผู้เสียชีวิต เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2565 ซึ่งเป็นวันเดียวกับที่พบร่างผู้เสียชีวิต

คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา

( Danny Kemp / AFP)
( Danny Kemp / AFP)

 

 


ขณะที่ช่างภาพ AFP อีกทีมเดินทางเข้าไปยังที่เกิดเหตุเดียวกัน เขาได้ถ่ายภาพอีกสองภาพซึ่งแสดงเจ้าหน้าที่เมือง Bucha ที่กำลังนำร่างผู้เสียชีวิตคนเดิม ใส่ถุงเก็บศพ

คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา

( SERGEI SUPINSKY / AFP)
( SERGEI SUPINSKY / AFP)

 

 


ร่างของผู้เสียชีวิต ที่ถูกกล่าวในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิดว่าขยับได้ ในคลิปวิดีโอเมื่อวันที่ 2 เมษายน ปรากฏอยู่ในคลิปวิดีโอสองครั้ง ตอนแรกบนถนน และอีกสองวินาทีต่อมาที่กระจกด้านข้างของรถ:

คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา

ร่างผู้เสียชีวิตคนเดิมอยู่ในภาพถ่ายของ AFP เมื่อวันที่ 3 เมษายน ในจุดและอิริยาบถเดิม:

คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา

ภาพถ่ายร่างผู้เสียชีวิตในเมือง Bucha เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2565 ( SERGEI SUPINSKY / AFP)


“พยานในเมือง Bucha บอกกับเราว่าพวกเขาเห็นขบวนรถหุ้มเกราะของทหารรัสเซียราย 70 คันเดินทางออกจากเมืองในช่วงเย็นของวันอังคารที่ 29 มีนาคม แต่รัสเซียยังคงยิงถล่มอย่างหนักหน่วงในวันพุธที่ 30 มีนาคม และการโจมตีระลอกสุดท้ายที่พวกเขาได้ยินคือช่วงวันพฤหัสที่ 31 มีนาคม” Kemp กล่าว

“นักข่าว AFP ในพื้นที่บริเวณ Irpin ข้างๆ Bucha ได้ยินเสียงการยิงถล่มในวันพฤหัส เราไม่สามารถเข้าสู่พื้นที่ดังกล่าวได้จนกระทั่งวันศุกร์ ซึ่งเป็นช่วงที่เจ้าหน้าที่ยูเครนระบุว่ามันยังไม่ปลอดภัยที่จะเดินทางเข้าไป AFP เดินทางถึงเมือง Irpin ในวันศุกร์ที่ 1 เมษายน 2565 และสามารถเข้าสู่เมือง Bucha ในวันเสาร์ที่ 2 เมษายน 2565”

การตรวจสอบของ BBC ก็ได้ข้อสรุปเช่นกันว่า คำกล่าวหาว่าการสังหารหมู่เป็นการ “จัดฉาก” นั้นไม่มีมูล

จากรายงานของ BBC ร่างผู้เสียชีวิตที่ดูเหมือนกับลุกขึ้นนั่ง เมื่อมองจากกระจกหลังของรถ เป็นการหักเหของภาพที่เกิดขึ้นจากภาพสะท้อน (บริเวณมุมกระจก)

เรารู้อะไรบ้างเกี่ยวกับผู้เสียชีวิตในเมือง Bucha

เมือง Bucha ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของกองทัพรัสเซียตั้งแต่วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2565 และการเดินทางเข้าออกถูกตัดขาดเป็นระยะเวลามากกว่าหนึ่งเดือน

การทิ้งระเบิดยุติลงเมื่อวันที่ 31 มีนาคม และกองกำลังของยูเครนเข้าตรวจสอบพื้นที่ในเมืองดังกล่าวได้เมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมาเท่านั้น

ยูเครนกล่าวหารัสเซียว่าเป็นฝ่ายที่ต้องรับผิดชอบต่อการเสียชีวิตครั้งนี้

คำกล่าวหานี้ถูกทางมอสโกปฏิเสธ พร้อมประกาศว่าจะมีการตรวจสอบการกระทำที่ถูกเรียกว่า “การกล่าวหาที่ชั่วร้าย” ที่มีเจตนาจะโทษว่ากองกำลังรัสเซียอยู่เบื้องหลังโศกนาฏกรรมครั้งนี้

( AFP / Sylvie HUSSON, Sabrina BLANCHARD)

Anatoly Fedoruk ผู้ว่าเมือง Bucha กล่าวว่าผู้คนเหล่านี้ถูกสังหารโดยทหารรัสเซียด้วย “กระสุนนัดหนึ่งเข้าที่คอ

Sergei Kaplytchny หัวหน้าหน่วยกู้ภัยในพื้นที่กล่าวเมื่อวันอาทิตย์ที่ 3 เมษายน 2565 กล่าวว่า ร่างผู้เสียชีวิตอีก 57 คน ถูกพบอยู่ในหลุมฝั่งศพขนาดใหญ่ โดยพาทีมข่าว AFP สำรวจสถานที่ดังกล่าว

หลุมฝั่งศพขนาดใหญ่ในเมือง Bucha ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเคียฟ เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2565 ( AFP / Sergei SUPINSKY)

มีการพบร่างผู้เสียชีวิตจำนวนหนึ่งที่ด้านหลังโบสถ์แห่งหนึ่งที่ใจกลางเมือง โดยบางร่างผู้เสียชีวิตบางรายถูกฝังไม่มิด

ร่างผู้เสียชีวิตบางรายอยู่ในถุงเก็บศพ ขณะที่ร่างผู้เสียชีวิตที่ไม่ได้อยู่ในถุงดังกล่าว ใส่เสื้อผ้าของพลเรือน

ร่างผู้เสียชีวิต “280 คน” ได้ถูกฝั่งหมู่ใน “สุสาน” เพราะร่างเหล่านี้ไม่สามารถถูกฝั่งที่สุสานในเมือง Bucha ได้

เรายังไม่สามารถยืนยันตัวเลขผู้เสียชีวิตทั้งหมดได้ Vitali Klitschko ผู้ว่ากรุงเคียฟให้สัมภาษณ์กับ AFP หลังจากที่เขาเดินทางไปเยือน Bucha ในวันที่ 3 เมษายน โดยเขากล่าวว่า “เราคิดว่ามีพลเรือนเสียชีวิตกว่า 300 คน”

หลักฐานจากภาพถ่ายและภาพจากดาวเทียม

ภาพถ่ายดาวเทียมที่ถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 4 เมษายน หักล้างคำกล่าวอ้างของทางการรัสเซียที่ระบุว่า ศพผู้เสียชีวิตที่ใส่เสื้อผ้าพลเรือนในเมือง Bucha ปรากฏขึ้นในเมืองที่ถูกทำลายโดยกองทัพรัสเซีย หลังจากการถอนกำลังออกไป

ภาพถ่ายดาวเทียมมาจากช่วงกลางเดือนมีนาคม และแสดงร่างผู้เสียชีวิตหลายคนนอนตายอยู่บนถนน หรือที่บริเวณข้างถนน

“ภาพถ่ายความละเอียดสูงของดาวเทียม Maxar ที่บันทึกภาพเหนือเมือง Bucha ในประเทศยูเครน (ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเคียฟ) สามารถยืนยันได้ว่าศพผู้เสียชีวิตบนถนน ซึ่งถูกนำไปเผยแพร่ทางสื่อสังคมออนไลน์ ถูกทิ้งไว้กลางแจ้งเป็นเวลาหลายสัปดาห์แล้ว” Stephen Wood โฆษกของบริษัท Maxar Technologies กล่าวในแถลงการณ์

The New York Times ได้เผยแพร่ผลการวิเคราะห์อย่างละเอียดของถนน Yablonska ในเมือง Bucha โดยได้ข้อสรุปว่าหลังเปรียบเทียบกับคลิปวิดีโอระหว่างวันที่ 1-2 เมษายน ว่าร่างผู้เสียชีวิตถูกนำมาทิ้งเอาไว้อย่างน้อย 3 สัปดาห์ ขณะที่กองกำลังรัสเซียควบคุมพื้นที่ในเมืองดังกล่าว

AFP ได้ตรวจสอบและเปรียบเทียบภาพถ่ายจากดาวเทียม เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2565 กับภาพถ่ายถนนในเมือง Bucha ของ AFP เมื่อวันที่ 2 เมษายน

โดยพบว่าศพผู้เสียชีวิตอยู่ในจุดเดียวกัน

คำเตือนเกี่ยวกับเนื้อหา

( AFP / Simon MALFATTO, Valentina BRESCHI)


ศพผู้เสียชีวิตเบอร์ 5 คือร่างของเหยื่อคนแรกในรายงานฉบับนี้ของ AFP

ร่างของเขานอนหันหลังให้กับรถยนต์ที่ได้รับความเสียหาย ซึ่งเป็นการพิสูจน์ว่า คำกล่าวอ้างที่ระบุว่าศพขยับได้นั้น เป็นเท็จ

การประณามจากนานาชาติ

ชาติตะวันตกและสหประชาชาติ ได้แสดงความไม่พอใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ภายหลังการพบร่างผู้เสียชีวิต

Michelle Bachelete ข้าหลวงใหญ่สำหรับสิทธิมนุษยชน กล่าวเมื่อวันที่ 4 เมษายนว่าเธอ “ตกใจ” กับภาพถ่ายจากเมือง Bucha ซึ่ง “สามารถถูกนำมาตั้งคำถามที่ร้ายแรงและน่าวิตกกังวลว่ามีการก่ออาชญากรรมสงครามหรือไม่”

เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2565 ภายหลังภาพถ่ายเหล่านี้ถูกเผยแพร่ออกไป สหภาพยุโรปได้ออกมาประณาม “การกระทำที่โหดร้าย” ขณะที่มีการประชุมรอบใหม่เกี่ยวกับมาตรการคว่ำบาตรต่อกรุงมอสโก

ประธานาธิบดียูเครน โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี เดินทางมายังเมือง Bucha ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเคียฟ เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2565 ( AFP / RONALDO SCHEMIDT)

โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ประธานาธิบดียูเครน เดินทางไปยังเมือง Bucha ในวันที่ 4 เมษายน 2565 และเรียกร้องให้นานาชาติยอมรับว่าโศกนาฏกรรมดังกล่าวเป็นการ “ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์”

ความขัดแย้งยูเครน