กล้วยที่ถูกทิ้งเพื่อใช้เป็นปุ๋ยหมักที่ฟาร์มกล้วย Thalia ในเมือง El Triunfo ประเทศเอกวาดอร์ เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2565 ( AFP / MARCOS PIN)

โพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิดแชร์คำกล่าวอ้างเรื่อง “กล้วยที่สุกเต็มที่จะมีสารต่อต้านมะเร็ง”

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2565 ขอสงวนลิขสิทธิ์

คำกล่าวอ้างที่ระบุว่าการรับประทานกล้วยที่สุกเต็มที่จะสามารถป้องกันโรคมะเร็ง เนื่องจากกล้วยที่สุกจะมี “สารที่เสริมสร้างระบบภูมิต้านทาน” ได้ถูกแชร์ออกไปหลายพันครั้งในโพสต์ออนไลน์ โพสต์ดังกล่าวดูเหมือนจะอ้างถึงงานวิจัยปี 2552 ของนักวิจัยชาวญี่ปุ่น อย่างไรก็ตาม คำกล่าวอ้างนี้ทำให้เข้าใจผิด งานวิจัยดังกล่าวไม่ได้ระบุว่ากล้วยมีโปรตีนส่วนที่เสริมระบบภูมิคุ้มกัน และไม่ได้แนะนำให้ทานกล้วยที่สุกเต็มที่ ผู้เชี่ยวชาญอธิบายกับ AFP ว่าสารดังกล่าวพบได้เฉพาะในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และไม่พบในพืช

คำกล่าวอ้างนี้ถูกโพสต์ลงเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 12 เมษายน 2565

คำบรรยายโพสต์เขียนว่า: “นักวิจัยชาว ญี่ปุ่นได้ระบุว่ากล้วยที่สุกเต็มที่จะสร้าง สาร TNF (Tumor Necrosis Factor) สารตัวนี้มีความสามารถที่จะต่อสู้กับเซลล์ ที่ผิดปกติ เช่น เซลล์มะเร็งเป็นต้น สาร TNF เป็นตัวที่ช่วยสร้าง CD4 ให้ เพิ่มขึ้น เพื่อช่วยในการสร้างภูมิต้านทานในร่างกายเราให้สูงขึ้น”

“คำแนะนำคือให้กินกล้วยวันละ 1-2 ใบเพื่อเพิ่มภูมิต้านทานต่อโรคต่างๆ เช่น หวัด ไข้หวัดใหญ่ และอื่นๆ กล้วยทีมีผิวเหลืองและมีจุดดำๆหลายๆแห่งจะมีคุณสมบัติในการเพิ่มเม็ดเลือดขาว ได้มากกว่ากล้วยที่มีผิวเขียวถึง 8 เท่า”

สถาบันมะเร็งแห่งชาติของประเทศสหรัฐอเมริกากล่าวว่า TNF หรือ Tumour Necrosis Factor คือสารที่ถูกสร้างโดยเม็ดเลือดขาว และทำให้เกิดอาการอักเสบเมื่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายถูกกระตุ้นจากการติดเชื้อ

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

คำกล่าวอ้างนี้ได้ถูกแชร์ตั้งแต่ปี 2557 และถูกนำกลับมาแชร์ใหม่ในปี 2564 และในเดือนเมษายน ปี 2565

คำกล่าวอ้างเดียวกันถูกแชร์ในภาษาอังกฤษในปี 2562 และถูกแชร์ต่ออีกกว่า 6,500 ครั้ง

อย่างไรก็ตาม คำกล่าวอ้างนี้ทำให้เข้าใจผิด

งานวิจัยญี่ปุ่น

การค้นหาด้วยคำสำคัญ พบงานวิจัยฉบับนี้ ถูกเผยแพร่ทางวารสารวิจัยวิทยาศาสตร์การอาหารและเทคโนโลยี เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2552 โดยงานวิจัยดังกล่าวระบุว่ากล้วยมีศักยภาพในการ “ป้องกันโรคที่เกี่ยวกับไลฟ์สไตล์และสารที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง”

ในรายงานฉบับดังกล่าว นักวิจัยชาวญี่ปุ่นได้ทำการทดสอบผลของน้ำกล้วยที่ถูกฉีดเข้าไปในหนูทดลองเพื่อสังเกตความสามารถในการผลิตภูมิคุ้มกัน ซึ่งรวมถึงการผลิต TNF โดยพบว่ามีกล้วยอยู่สายพันธุ์หนึ่งที่ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่สูงขึ้นเมื่อกล้วยสุก

อย่างไรก็ตามงานวิจัยดังกล่าวไม่ได้นำเสนอว่าควรทานกล้วยที่สุกเพิ่ม หรือคำกล่าวอ้างว่าการทานผลไม้ดังกล่าวจะสามารถป้องกันโรคเช่น ไข้หวัดใหญ่หรือโรคมะเร็ง

นอกจากนี้ งานวิจัยดังกล่าวไม่ได้ระบุว่าพบสาร TNF ในกล้วย

อาจารย์ภาควิชาชีววิทยาจาก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายกับ AFP ว่าสาร TNF ไม่สามารถพบได้ในพืช

รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า “TNF เป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และไม่พบในกล้วยหรือผลไม้ชนิดอื่นๆ”

“นี่เป็นข่าวลือของฝรั่งที่ถูกแชร์กันมานาน” เขาบอกกับ AFP เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2565

ระดับน้ำตาลสูง

ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเตือนว่าการรับประทานกล้วยสุกมากเกินไป อาจนำไปสู่โรคอ้วนจากค่าน้ำตาลที่สูง

“กล้วยที่สุกเกินจะมีแป้งและน้ำตาลสูง” บังเอิญ ทองมอน นักโภชนาการจากสำนักโภชนาการ ภายใต้กระทรวงสาธารณสุขของไทย กล่าวกับ AFP เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2565

เธอกล่าวว่าไม่มีหลักฐานว่าการรับประทานกล้วยจะช่วยป้องกันโรคอย่างหวัดและไข้หวัดใหญ่

อย่างไรก็ตาม เธอแนะนำให้ทานกล้วย “ไม่เกินวันละสองลูก” หลักจากเปลือกกล้วยมีสีเหลืองอมเขียว เพื่อสุขภาพที่ดี

อาจารย์เจษฎากล่าวด้วยว่ากล้วยมีคุณค่าทางโภชนาการ แต่ผู้คนควรจะตระหนักถ้ารับประทานกล้วยสุกมากเกินไป

AFP ได้ตรวจสอบคำกล่าวอ้างอื่นๆ เกี่ยวกับประโยชน์ต่อสุขภาพของการทานกล้วย ที่นี่และนี่