ภาพเอไอถูกแชร์ในโพสต์เท็จหลังพายุหิมะถล่มคาบสมุทรคัมชัตกาในรัสเซีย

รถยนต์และอาคารหลายแห่งในคาบสมุทรคัมชัตกาทางตะวันออกไกลของรัสเซียถูกปกคลุมไปด้วยหิมะสีขาวโพลนจากอิทธิพลของพายุหิมะรุนแรงในช่วงต้นเดือนมกราคม 2569 แต่ภาพและคลิปบนโลกออนไลน์ที่อ้างว่าเป็น "พายุหิมะครั้งใหญ่ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน" ถูกสร้างด้วยเอไอ โดย AFP พบองค์ประกอบภาพที่มีความผิดปกติหลายจุด และพบว่าภาพต่าง ๆ มาจากโพสต์เธรดส์ที่เจ้าของบัญชีระบุว่าเป็นภาพที่ถูกสร้างด้วยแชตบอตเอไอ Grok

"หิมะพายุถล่มที่รัสเซีย ม.ค.2026 ถือเป็นปรากฎการณ์ธรรมชาติที่รุนแรงจนต้องประกาศภาวะฉุกเฉินเข้าช่วยเหลือประชากรที่ถูกตัดขาด" คำบรรยายโพสต์เฟซบุ๊กที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2569 ระบุ

โพสต์ดังกล่าวแชร์ภาพของอาคารสูงหลายแห่งที่ปกคลุมไปด้วยหิมะ และยังมีภาพของอะพาร์ตเมนต์ที่คล้ายว่าถูกคลื่นหิมะท่วมสูงจนบดบังทั้งอาคาร

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เท็จ บันทึกภาพเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2569 โดย AFP ทำเครื่องหมายกากบาทสีแดงบนภาพ

นอกจากนี้ ยังมีโพสต์ติ๊กตอกที่แชร์คลิปพายุหิมะลักษณะเดียวกัน และยังพบโพสต์คล้ายกันในภาษาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นภาษาอังกฤษ  มาเลย์  ฝรั่งเศส  กรีก  ดัตช์ และโรมาเนีย

โพสต์เหล่านี้เริ่มปรากฏบนโลกออนไลน์หลังคาบสมุทรคัมชัตกาเผชิญกับพายุหิมะที่ตกหนักที่สุดในรอบเกือบ 60 ปีในช่วงต้นเดือนมกราคม 2569 ทางการประกาศภาวะฉุกเฉินเพื่อรับมือกับภัยพิบัติครั้งนี้ โดยสั่งการให้ปิดทำการโรงเรียนและให้ประชาชนทำงานจากบ้านแทน (ลิงก์บันทึกที่นี่ และนี่)

กองหิมะที่ตกลงมาจากหลังคาทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย ขณะที่ภาพถ่ายจากทางการรัสเซียแสดงสภาพเมืองที่ถูกปกคลุมไปด้วยกองหิมะสูงถึงชั้นสองของอาคาร รวมถึงภาพของผู้คนที่พยายามขุดฝ่ากองหิมะที่ทับถมรถยนต์ที่จอดอยู่ตลอดทั้งสองฝั่งถนน

Image
ภาพจากวิดีโอที่เผยแพร่โดยกระทรวงสถานการณ์ฉุกเฉินของรัสเซียเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2569 ขณะเจ้าหน้าที่กู้ภัยขุดหิมะที่ปกคลุมบ้านเรือนอย่างหนาแน่นในภูมิภาคคัมชัตกาทางตะวันออกไกลของรัสเซีย (RUSSIAN EMERGENCY SITUATIONS MINISTRY / Handout)

อย่างไรก็ตาม คลิปที่เผยแพร่บนโลกออนไลน์นั้นถูกสร้างขึ้นด้วยเอไอ

ผลการวิเคราะห์คลิปทั้งสี่ที่ถูกนำมาแชร์รวมกันในโพสต์เท็จด้วยเครื่องมือ Hive Moderation พบว่าคลิปเหล่านี้ "มีแนวโน้มว่าประกอบด้วยเนื้อหาที่ถูกสร้างด้วยเอไอหรือดีปเฟก" (ลิงก์บันทึก)

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของผลวิเคราะห์ภาพจากเครื่องมือ Hive Moderation

องค์ประกอบภาพที่ไม่สอดคล้องกันยังบ่งชี้ว่าฟุตเทจนี้ไม่ใช่ของจริง

หิมะในคลิปดูเรียบเนียนและสมมาตรเกินจริง และยังแยกตัวในแนวตั้งอย่างผิดปกติ ด้านรายละเอียดทางสถาปัตยกรรมบริเวณหน้าต่างและระเบียงพบส่วนที่บิดเบี้ยวซึ่งเป็นลักษณะที่มักปรากฏในเนื้อหาที่สร้างจากเอไอ

Image
ภาพถ่ายหน้าจอของภาพในโพสต์เท็จโดย AFP ทำเครื่องหมายเน้นองค์ประกอบภาพที่มีลักษณะผิดปกติ

การค้นหาภาพย้อนหลังบนกูเกิลพบภาพนิ่งในโพสต์เธรดส์ภาษารัสเซียพร้อมคำบรรยายว่า "คัมชัตกาวันนี้" เผยแพร่โดยบัญชีผู้ใช้งานชื่อ "ibotoved" เมื่อวันที่ 17 มกราคม

ภาพนิ่งเหล่านี้ถูกนำมาแปลงเป็นภาพเคลื่อนไหวและแชร์ในโพสต์เท็จต่าง ๆ

หลังผู้ใช้งานหลายรายตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับภาพชุดนี้ เจ้าของบัญชีจึงได้ระบุเพิ่มเติมในโพสต์ว่าภาพเหล่านี้ถูกสร้างด้วย Grok ซึ่งเป็นแชตบอตเอไอที่พัฒนาโดยบริษัท xAI

เมื่อวันที่ 20 มกราคม ibotoved ได้โพสต์ข้อความชี้แจงเพิ่มเติมบนเธรดส์ว่าภาพที่เขาแชร์นั้นเป็นภาพปลอม พร้อมระบุว่าภาพพายุหิมะในคัมชัตกาเป็น "การล้อเล่น" และเสริมว่า "มีหลายล้านคนที่เชื่อภาพปลอมเหล่านั้น"

วิดีโอในโพสต์ชี้แจงแสดงภาพที่ตัดสลับระหว่างฉากฤดูหนาวธรรมดาและภาพที่ถูกสร้างขึ้น โดยคำบรรยายภาษารัสเซียบางส่วนระบุว่า "อย่าเชื่อในทุกสิ่งที่คุณเห็น"

AFP ติดต่อผู้ใช้รายนี้เพื่อขอความเห็นเพิ่มเติม แต่ไม่ได้รับการตอบกลับ ณ วันที่เผยแพร่รายงานฉบับนี้

พบเนื้อหาที่คุณต้องการให้เอเอฟพีตรวจสอบ?

ติดต่อเรา