พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ถือขวดวัคซีนโควิด-19 ยี่ห้อโคโรน่าแวค ที่เพิ่งถูกส่งถึงกรุงเทพฯ ( AFP / LILLIAN SUWANRUMPHA)

นายกรัฐมนตรีไทยถูกกล่าวอ้างว่าได้รับวัคซีนโควิด-19 หลายเข็ม

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2564 ขอสงวนลิขสิทธิ์

ขณะที่ประเทศไทยเร่งการจัดหาวัคซีนโควิด-19 ให้แก่ประชาชนในประเทศ โพสต์ทางเฟซบุ๊กและทวิตเตอร์อ้างว่าพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี  ได้รับวัคซีนหลายเข็ม ทำให้เกิดความไม่พอใจมากขึ้นต่อผู้นำที่ถูกวิพากย์วิจารณ์เรื่องแนวทางการรับมือโรคระบาดอยู่แล้ว อย่างไรก็ตาม คำกล่าวอ้างนี้ทำให้เข้าใจผิด แม้ว่าภาพถ่ายที่ถูกเผยแพร่ออนไลน์สองภาพจะแสดงนายกฯ ขณะเข้ารับการฉีดวัคซีนโควิด-19 แต่อีกสองภาพเป็นภาพถ่ายจากปี 2560 และ 2562 ซึ่งแสดงนายกฯ ขณะกำลังรับวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่

คำกล่าวอ้างนี้ถูกโพสต์ลงเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 12 กรกฏาคม 2564

คำบรรยายโพสต์เขียนว่า “ฉีดวัคซีนไปเข็มเดียว ไข้ขึ้น 37.8 สรุปท่านนายกจัดไปกี่เข็มแล้วค่ะ ได้ฉีดจริงๆ ใช่ไหม #ห่วงใยท่านค่ะ เพราะประชาชนกว่าจะจองวัคซีนได้แต่ละเข็มนานเหลือเกิน”

ภาพถ่ายในโพสต์ดังกล่าวแสดงพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ขณะที่แพทย์ฉีดยาให้

ข้อความในภาพเขียนว่า “ท่านนายกฉีดวัคซีนกี่เข็ม?” และ “ที่เห็นๆ 4 หมอเลยค่ะ”

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

พลเอก ประยุทธ์ ถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการรับมือโรคระบาด โดยถูกกล่าวหาเรื่องความผิดพลาดของนโยบายการจัดการซื้อวัคซีน ไปจนถึงมาตรการเยียวยาที่ไม่เพียงพอและไม่ทั่วถึงต่อผู้ที่ได้รับผลกระทบ

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขของไทยยืนยันจะปฏิบัติตามแนวทางการฉีดวัคซีนสลับชนิด โดยระบุว่าเป็นมาตรการจำเป็นเพื่อรับมือการระบาดของโรคโควิด-19 แม้ว่าหัวหน้าคณะนักวิทยาศาสตร์ขององค์การอนามัยโลกจะออกมาเตือนว่าการวิธีการดังกล่าวเป็น “แนวทางที่อันตราย” เนื่องจากยังไม่มีหลักฐานรับรอง สำนักข่าว AFP รายงาน

ภาพถ่ายสี่ภาพที่แสดงพลเอก ประยุทธ์ รับวัคซีน ซึ่งถูกแชร์ที่นี่และนี่ ทำให้เกิดเสียงวิพากย์วิจารณ์จากผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์

คอมเมนต์หนึ่งเขียนว่า “บางคนยังหาเข็มแรกฉีดไม่ได้เลย เขาต้องรอวัคซีน รอตรวจ แต่นี่ลัดคิวเขา

ขณะที่อีกคนหนึ่งกล่าวว่าพลเอก ประยุทธ์ “โกหก”

อย่างไรก็ตาม โพสต์เหล่านี้ทำให้เข้าใจผิด ภาพถ่ายสองภาพที่ถูกแชร์ในโพสต์ดังกล่าวแสดงพลเอก ประยุทธ์ ขณะกำลังรับวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ ก่อนเกิดการระบาดของโรคโควิด-19

ภาพที่หนึ่ง

การค้นหาภาพย้อนหลังพบภาพที่หนึ่งในบทความเกี่ยวกับการฉีดวัคซีนแอสตราเซเนก้าเข็มแรกของพลเอก ประยุทธ์

เนื้อหาบางส่วนในบทความของข่าวสด ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2564 เขียนว่า “เมื่อเวลา 13.30 น.วันที่ 16 มี.ค.ที่ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและ รมว.กลาโหม ให้สัมภาษณ์ถึงถึงผลจากการฉีดวัคซีนของแอสตราเซนเนกาเป็นคนแรก อย่างอารมณ์ดีว่า นึกแล้วว่าสื่อต้องถาม ในห้องประชุมก็ได้สอบถาม ทุกคนที่ฉีดมาก็ยืนยันว่าปกติ และยังสงสัยตัวเองรู้สึกหัวสมองแล่นดีจัง ยืนยันว่าไม่เป็นอะไรเป็นปกติ”

ภาพถ่ายเดียวกัน ปรากฏอยู่ในรายงานข่าวของ AFP ที่นี่

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอของภาพที่หนึ่งในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพถ่ายในรายงานของข่าวสด (ขวา)

ภาพที่สอง

การค้นหาภาพย้อนหลังพร้อมการค้นหาด้วยคำสำคัญ พบคลิปวิดีโอนี้ถูกโพสต์ในช่องยูทูปของ มติชน TV เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2560 โดยเป็นวิดีโอที่ถูกเผยแพร่ก่อนการระบาดของโรคโควิด-19 เกือบ 2 ปี

หัวข้อของวิดีโอยูทูปเขียนว่า:  “บิ๊กตู่ โชว์ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 3 สายพันธุ์ ก่อนนั่งหัวโต๊ะ ถก ครม.”

ภาพที่สองในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด ตรงกับภาพตั้งแต่ช่วงวินาทีที่ 22 ในคลิปวิดีโอดังกล่าว

พลเอก ประยุทธ์ ใส่ชุดเดียวกัน และมีแพทย์ผู้ที่ฉีดยาให้คนเดียวกัน

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอของภาพที่สองในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพถ่ายหน้าจอในวิดีโอยูทูปของมติชน TV (ขวา)

ภาพที่สาม

การค้นหาภาพย้อนหลัง พบภาพที่สามถูกเผยแพร่ในบทความฉบับนี้ของ The Standard สื่อออนไลน์ไทย เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2564

พาดหัวของบทความดังกล่าวเขียนว่า “นายกฯ ฉีด AstraZeneca เข็มที่ 2 ย้ำคุณภาพวัคซีนที่มีอยู่ในประเทศไทยปลอดภัย”

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอของภาพที่สามในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพถ่ายในรายงานของ The Standard (ขวา)

ภาพที่สี่

การค้นหาด้วยคำสำคัญ พบภาพที่สี่ในรายงานข่าวฉบับนี้ของ Bright TV เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2562 หลายเดือนก่อนพบการระบาดของเชื้อไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ในเมืองอู่ฮั่นของประเทศจีน ในเดือนธันวาคม 2562

เนื้อหาบางส่วนของรายงานเขียนว่า “นายอนุทิน ชาญวีรชกูล (รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข) นำคณะเข้าพบ เพื่อรณรงค์ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่แก่บุคลากรกลุ่มเสี่ยง พล.อ.ประยุทธ์ ได้ฉีดวัคซีนด้วยแต่เป็นวัคซีนป้องกันปอดอักเสบ”

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอของภาพที่สี่ในโพสต์ที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพในรายงานของ Bright TV (ขวา)

พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา มักจะตกเป็นเป้าของข้อมูลเท็จอยู่บ่อยครั้ง AFP ได้ตรวจสอบคำกล่าวอ้างเกี่ยวกับนายกรัฐมนตรีที่นี่และนี่