คลิปเอไอถูกแชร์ในโพสต์เท็จว่าเป็นภาพรัฐบาลจีนทำลายวัดในทิเบต
- เผยแพร่ วันที่ 14 พฤษภาคม 2569 เวลา 06:00
- ใช้เวลาอ่านประมาณ 1 นาที
- เขียนโดย: AFP ฮ่องกง
- แปลและดัดแปลง โดย Pasika KHERNAMNUOY, AFP ประเทศไทย
แม้มีรายงานที่ยืนยันว่ารัฐบาลจีนออกคำสั่งรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างทางศาสนาและวัฒนธรรมของชาวทิเบตในอดีต แต่วิดีโอที่ถูกแชร์ออนไลน์ว่าเป็นภาพการรื้อถอนวัดในทิเบตที่จริงแล้วเป็นคลิปที่ถูกสร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์ AFP พบองค์ประกอบที่ผิดปกติในภาพหลายจุด ด้านองค์กรสิทธิมนุษยชนกล่าวว่าอาคารที่ถูกทำลายในคลิปไม่ใช่สถาปัตยกรรมของชาวทิเบต
"จีนทำลายวัดทิเบตด้วยเครื่องจักรหนักอีกแล้ว วัดทิเบต ก่อนการรุกราน 2,500 แห่ง → ปัจจุบันประมาณ 70 แห่ง บังคับให้พระ 97% กลับสู่ชีวิตฆราวาส น่ากลัวเกินไป!” คำบรรยายโพสต์อินสตาแกรมที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2569 ระบุ
โพสต์ดังกล่าวแชร์ภาพเจ้าหน้ายืนกำกับรถขุดที่กำลังรื้อถอนอุโบสถวัด โดยมีซากพระพุทธรูปเศียรขาดและซากปรักหักพังกองอยู่ด้านหน้า
จีนส่งกองกำลังบุกยึดทิเบตในปี 2493 โดยอ้างว่าดินแดนราบสูงขนาดใหญ่ดังกล่าวเป็นส่วนสำคัญของแผ่นดินจีน ท่ามกลางเสียงวิจารณ์จากนานาชาติในประเด็นการจำกัดเสรีภาพทางความเชื่อของประชากรในประเทศ โดยเฉพาะการควบคุมข้อปฏิบัติทางศาสนาในทิเบต รวมไปถึงการควบคุมการแต่งตั้งผู้นำของพุทธศาสนาอย่างเข้มงวด (ลิงก์บันทึกที่นี่ และนี่)
กลุ่มสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ ระบุว่าการกดขี่ทวีความรุนแรงขึ้นมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา พร้อมกล่าวหาว่าจีนพยายามลบล้างอัตลักษณ์และวัฒนธรรมของชาวทิเบต (ลิงก์บันทึก)
รัฐบาลจีนควบคุมการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับทิเบตอย่างเข้มงวด รวมถึงสื่อของรัฐนำเสนอที่นำเสนอเพียงแต่เนื้อหาด้านความเป็นเอกภาพของชาติ ขณะที่การวิจัยเกี่ยวกับการเมืองและสิทธิมนุษยชนในทิเบตถูกจำกัดอย่างหนัก (ลิงก์บันทึก)
ภาพนิ่งและวิดีโอที่ถูกเผยแพร่พร้อมคำกล่าวอ้างว่าเป็นการทุบทำลายวัดในทิเบตถูกแชร์ทั้งในโพสต์ภาษาจีน อังกฤษ เกาหลี และญี่ปุ่น ในช่วงที่ชาวทิเบตนอกอาณาเขตจีนลงคะแนนเสียงให้รัฐบาลพลัดถิ่นในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2569
แม้ว่าการปฏิวัติวัฒนธรรมของจีนระหว่างปี 2509-19 และในอีกหลายสิบปีต่อมาจะทำให้วัดและอารามทิเบตจำนวนมากถูกทำลายเหลือเพียงซาก แต่คลิปที่ถูกแชร์นั้นถูกสร้างขึ้นด้วยเอไอ (ลิงก์บันทึก)
AFP พบว่าคลิปแรกที่ถูกแชร์ออนไลน์มาจากบัญชี X ที่มักเผยแพร่เนื้อหาต่อต้านจีนและเนื้อหาข่าวพร้อมภาพประกอบที่สร้างจากเอไอ
การวิเคราะห์ภาพดังกล่าวพบองค์ประกอบผิดปกติหลายจุดที่ระบุได้ว่าเป็นภาพที่สร้างด้วยเอไอ เช่น พระพุทธรูปที่ตกลงกระแทกพื้นแต่กลับไม่แตก และข้อความหลังเสื้อคลุมของเจ้าหน้าที่ที่ไม่ชัดเจนและไม่มีความหมาย
นอกจากนี้ยังมีชิ้นส่วนของพระพุทธรูปที่อยู่ด้านหน้าดูเหมือนเป็นขาข้างเดียวแต่มีเท้าสองข้างติดอยู่ รวมถึงเสียงในวิดีโอที่บอกให้รถขุดระวังเสาด้านหลัง แต่ภาพในคลิปกลับแสดงให้เห็นว่าอาคารอยู่ด้านหน้ารถขุด
เครื่องมือตรวจจับเอไอ Hive Moderation พบว่าภาพดังกล่าว "มีแนวโน้มว่ามีเนื้อหาที่สร้างด้วยเอไอหรือดีปเฟก" (ลิงก์บันทึก) โดยระบุว่าคลิปนี้ถูกสร้างขึ้นด้วย Sora 2 เครื่องมือสร้างวิดีโอเอไอของ OpenAI ที่ยกเลิกการให้บริการไปแล้ว (ลิงก์บันทึกที่นี่ และนี่)
กลุ่มรณรงค์เพื่อทิเบตสากล (ICT) องค์กรไม่แสวงผลกำไรด้านการรณรงค์สิทธิชาวทิเบตซึ่งตั้งอยู่ในสหรัฐฯ บอกกับ AFP เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม ว่าอาคารที่ปรากฏในคลิปนั้นมีลักษณะไม่เหมือนกับสถาปัตยกรรมแบบทิเบต (ลิงก์บันทึก)
องค์กรดังกล่าวระบุว่าแม้ฝ่ายบริหารกลางหรือรัฐบาลพลัดถิ่นของทิเบตจะรายงานว่ามีการรื้อถอนสถูปในทิเบตเมื่อปี 2568 แต่ลักษณะอาคารในวิดีโอก็ไม่ตรงกับภาพของอารามต่าง ๆ ที่ถูกทุบทำลาย (ลิงก์บันทึก)
อ่านรายงานตรวจสอบข้อเท็จจริงของ AFP เกี่ยวกับเนื้อหาที่สร้างด้วยเอไอที่นี่
สงวนลิขสิทธิ์ © AFP 2560-2569 การใช้เนื้อหาในลักษณะเชิงพาณิชย์จำเป็นต้องสมัครเป็นสมาชิก ข้อมูลเพิ่มเติม
พบเนื้อหาที่คุณต้องการให้เอเอฟพีตรวจสอบ?
ติดต่อเรา
