นี่เป็นภาพที่แสดงเหตุการณ์ในประเทศอัฟกานิสถาน ไนจีเรีย และฉากจากภาพยนตร์ ไม่ใช่ภาพในประเทศเมียนมาร์

ลิขสิทธิ์ AFP 2560-2564 ขอสงวนลิขสิทธิ์

ภาพถ่ายสามภาพได้ถูกแชร์หลายร้อยครั้งในหลายโพสต์ทางเฟซบุ๊กพร้อมคำกล่าวอ้างว่าเป็นภาพเหล่านี้แสดงท่อส่งน้ำมันในประเทศเมียนมาร์ที่ถูกเผาและทำลายโดยผู้ประท้วงต่อต้านการรัฐประหาร คำกล่าวอ้างนี้เป็นเท็จ ภาพที่หนึ่งและสองถูกเผยแพร่ในรายงานข่าวเกี่ยวกับเหตุระเบิดในประเทศอัฟกานิสถานและเหตุลอบทำลายท่อส่งน้ำมันในประเทศไนจีเรีย ขณะที่ภาพที่สามเป็นฉากจากภาพยนตร์ปี 2530 เรื่อง “Eastern Condors”

ภาพถ่ายชุดนี้ถูกโพสต์ลงเฟซบุ๊กเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2564 และได้ถูกแชร์ต่ออีกกว่า 316 ครั้ง

ภาพถ่ายหน้าจอของโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด

ข้อความด้านบนของภาพทั้งสามเขียนว่า “ระเบิดทิ้งท่อแก๊ส ท่อน้ำมัน ท่อน้ำเลี้ยงมิ่น อ่อง ล่าย เผด็จการในพม่าพังย่อยยับพินาศสันตะโร”

คำบรรยายโพสต์เขียนว่า “เมื่อ หนทางประชาธิปไตยถูกทำลาย “ไฟ” จึงต้องสู้กับปืน ความตายของพี่น้องชาวเมียนมาร์จึงไม่กลัว เพื่อปราคนชั่วอย่าง มินอองลาย”

พล.อ.อาวุโสมิน อ่อง หล่าย คือผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพเมียนมาร์ โดยเข้ายึดอำนาจจากรัฐบาลพลเรือนด้วยการก่อการรัฐประหารเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 ซึ่งนำไปสู่การประท้วงทั่วประเทศและการปราบปรามอย่างรุนแรงของกองทัพเมียนมาร์ สำนักข่าว AFP รายงานที่นี่

ท่ามกลางความวุ่นวาย โรงงานของจีนในประเทศเมียนมาร์ได้ตกเป็นเป้าหมายของผู้ประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยที่ต่างเชื่อว่ารัฐบาลจีนให้การสนับสนุนกองทัพเมียนมาร์

ภาพถ่ายดังกล่าว ถูกแชร์พร้อมคำกล่าวอ้างคล้ายๆ กันทางเฟซบุ๊กที่นี่ นี่และนี่

อย่างไรก็ตามคำกล่าวอ้างนี้เป็นเท็จ ภาพถ่ายทั้งสามภาพไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับประเทศเมียนมาร์

ภาพที่หนึ่ง

ภาพที่หนึ่งแสดงเหตุการณ์รถบรรทุกน้ำมันเชื้อเพลิงระเบิดในประเทศอัฟกานิสถาน เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2564 ภาพต้นฉบับเป็นภาพถ่ายหน้าจอจากวิดีโอในรายงานข่าวของสำนักข่าว Reuters เกี่ยวกับเหตุระเบิดดังกล่าว

สำนักข่าว AFP ได้ตรวจสอบคำกล่าวอ้างคล้ายๆ กัน เกี่ยวกับภาพถ่ายดังกล่าวไปแล้วที่นี่

ภาพที่สอง

การค้นหาภาพย้อนหลังพบภาพที่สองปรากฏอยู่ในรายงานฉบับนี้ของ Homeland News เว็บไซต์ข่าวออนไลน์ในประเทศไนจีเรีย โดยรายงานดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2559 หลายปีก่อนการปฎิวัติโดยการทัพเมียนมาร์

รายงานดังกล่าวชื่อว่า “ผู้ก่อเหตุทำลายท่อยืนยันว่าจะโจมตีต่อ” อธิบายถึงรายละเอียดเหตุการณ์ทำลายท่อส่งเชื้อเพลิงในเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำซึ่งเป็นพื้นที่ผลิตน้ำมันของประเทศไนจีเรีย

ภาพถ่ายหน้าจอรายงานของ Homeland News

ด้านล่างคือการเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพที่ถูกเผยแพร่ในรายงานของ Homeland News ในปี 2559 (ขวา):

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพที่ถูกเผยแพร่ในรายงานของ Homeland News ในปี 2559 (ขวา)

ภาพที่สาม

การค้นหาภาพย้อนหลังและการค้นหาด้วยคำสำคัญทาง Bing พบว่าภาพที่สามในภาพถ่ายหน้าจอเป็นภาพจากฉากหนึ่งในภาพยนตร์เรื่อง “Eastern Condors” ปี 2530

ภาพนี้ที่ถูกเผยแพร่โดย Listal.com แพล็ตฟอร์มรีวิวสื่อบันเทิง ในบทความฉบับนี้เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2553 กว่าทศวรรษก่อนการรัฐประหารของกองทัพเมียนมาร์ ภาพนี้ปรากฏอยู่ในรายการที่ชื่อว่า “ภาพยนตร์ประหลาดที่น่าสนใจ”

ภาพยนตร์เรื่อง “Eastern Condors” ถูกโพสต์ลงยูทูปที่นี่ เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2562 โดยฉากดังกล่าวซึ่งเป็นฉากรถบรรทุกระเบิดที่ปรากฏอยู่ในวิดีโอยูทูปช่วง 1:04:53

ด้านล่างคือการเปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพถ่ายหน้าจอจากฉากดังกล่าวในวิดีโอยูทูป (ขวา):

เปรียบเทียบภาพถ่ายหน้าจอระหว่างโพสต์เฟซบุ๊กที่ทำให้เข้าใจผิด (ซ้าย) และภาพถ่ายหน้าจอจากฉากดังกล่าวในวิดีโอยูทูป (ขวา)